محورها و موضوعات مقالات کنگره بینالمللی علامه میرحامدحسین لکهنوی (ره)
پژوهشگران و نویسندگان ارجمند میتوانند مقالات و رسالههای علمی خود را بر اساس محورهای چهارگانه زیر ساماندهی و به دبیرخانه همایش ارسال فرمایند. دبیرخانه کنگره جهت پشتیبانی پژوهشی، مشاوره منابع و ارائه اسناد، آمادگی کامل خود را اعلام میدارد.
۱. شخصیت و زمانه علامه میرحامدحسین (رحمهالله)
۱.۱. خاندان عبقات و مختصات زندگی ایشان در ابعاد اخلاقی، فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی
- نسب خاندان عبقات و جایگاه اجتماعی ایشان در شبهقاره هند (مفتی محمدقلی، اعجاز حسین، حامد حسین، ناصرالملة، سعیدالملة و…)
- بررسی و تدوین شجرهنامه تحلیلی خاندان عبقات
- اساتید علامه و نقشآفرینی ایشان در شکلگیری شخصیت و آثار علامه (مفتی محمدقلی، سلطانالعلماء، سیدالعلماء، ممتازالعلماء، مفتی محمدعباس تستری و…)
- اوضاع اقتصادی و معیشتی خاندان عبقات و تأثیر آن بر فعالیتهای علمی و فرهنگی آنان
- سیره فردی و اجتماعی علامه میرحامدحسین (سلوک اخلاقی و معنوی، تعاملات اجتماعی و خانوادگی و…)
- فعالیتهای علمی علامه در سفر حج و عتبات عالیات (دیدار با علما، خرید کتب، استنساخ و یادداشتبرداری در کتابخانههای مکه، مدینه و سایر شهرها)
۱.۲. کتاب تحفه اثناعشریه و نقش علامه در مبارزه با موج تفرقهافکن و اسلامستیز آن
- تأثیر فعالیتهای مکتب دهلی بر دگرگونی مناسبات اجتماعی مذاهب اسلامی در شبهقاره هند و پیوند آن با سایر جریانهای سلفی
- کتاب الصواقع الموبقه نصرالله کابلی و نسبت و ارتباط آن با کتاب تحفه اثناعشریه
- تأثیر کتاب تحفه اثناعشریه در آثار پسینی اهلسنت
- عوامل و انگیزههای تألیف کتاب تحفه اثناعشریه و پیامدهای اجتماعی، سیاسی و فرهنگی آن
- نسبت کتاب المنحة الهیه با تحفه اثناعشریه، جایگاه آن در مباحث اعتقادی اهلسنت و واکنش علمای شیعه به آن
- ردود تحفه اثناعشریه و نسبت آنها با یکدیگر
- ردیههای باب هفتم تحفه و نسبت و سنجش آنها با یکدیگر
- تأثیر آثار علامه در احیای فرهنگ امامت
- نقش آثار علامه در بیاثر ساختن فعالیتهای ضد شیعی مکتب سلفی دهلی
- عکسالعمل عالمان اهلسنت در برابر انتشار عبقاتالانوار از گذشته تا امروز
۱.۳. تعاملات حوزههای هند، نجف و ایران در دوران شکوفایی مدرسه لکهنو
- تعاملات علمی حوزه هند و نجف با یکدیگر و نقش آن در تقویت آثار علمی
- تعاملات علمی حوزه هند و ایران با یکدیگر و نقش آن در تقویت آثار علمی
- تعاملات اجتماعی و اقتصادی حوزههای هند و عراق با یکدیگر
- مناسبات سیاسی و اقتصادی لکهنو با سایر بلاد اسلامی در دوران حاکمیت اوده
۱.۴. بازشناسی جریانها و شخصیتهای شیعی و سنی در هندوستان (قرون ۱۲ تا ۱۴ ق) و گونههای تعامل ایشان
- مختصات مدرسه کلامی دهلی
- مختصات مدرسه کلامی لکهنو
- عوامل شکلگیری جریانهای سلفی افراطی در هندوستان در قرن ۱۲ تا ۱۴ ق
- نقش دولتهای استعمارگر در تعاملات جریانهای مذهبی شیعه و سنی در هندوستان در عصر علامه
- تأثیر حکومتهای اسلامی قرن ۱۱ و ۱۲ هندوستان در شکلگیری جریانهای مذهبی و نقش ایشان در تعاملات دینی و فرهنگی
- بازشناسی جریانها و شخصیتهای برجسته اهلسنت در هندوستان در قرن ۱۲ تا ۱۴ ق
- بازشناسی جریانها و شخصیتهای برجسته شیعه در هندوستان در قرن ۱۲ تا ۱۴ ق
- بازشناسی جغرافیای مذهبی جهان اسلام در عصر علامه
۱.۵. جایگاه اندیشوران شیعی نزد حاکمان اوده و تأثیر آن در گسترش تشیع در شبهقاره
- نقش حاکمان اوده در تأسیس و گسترش جامعه شیعه در هند
- تعاملات دو حکومت شیعی صفویه و اوده
- تأثیرات فروپاشی حکومت اوده بر حرکت علمی-فرهنگی مدرسه لکهنو
- تعاملات نهاد دین و سیاست در لکهنو هندوستان
- حیات فکری و سیاسی خاندان اجتهاد و تأثیر آن در تعامل ایشان با پادشاهان اوده
- جایگاه خاندان عبقات نزد حاکمان سیاسی و نقش ایشان در حفظ و گسترش تشیع در شبهقاره
۲. آثار و تراث علمی علامه میرحامدحسین (رحمهالله)
۲.۱. مقایسه تطبیقی عبقاتالانوار با سایر آثار برجسته امامتپژوهی
- مقایسه تطبیقی عبقاتالانوار و احقاق الحق قاضی نورالله شوشتری
- مقایسه تطبیقی عبقاتالانوار و المراجعات سید شرفالدین عاملی
- مقایسه تطبیقی عبقاتالانوار و الغدیر علامه امینی
- مقایسه تطبیقی عبقاتالانوار با نهج الحق علامه حلی و دلائل الصدق علامه مظفر
۲.۲. پژوهشها پیرامون کتب، رسائل و اسناد علمی علامه
- تأثیر آثار علمی علامه بر امامتپژوهی آیندگان
- معرفی تحلیلی تحفه اثناعشریه و ردود آن
- مقایسه تطبیقی عبقات با سایر ردود تحفه
- شناسایی و تحلیل کمی و کیفی مصادر آثار علامه میرحامدحسین به ویژه در عبقاتالانوار
- کتاب استقصاء الافحام و نقش آن در عرصه شیعهپژوهی و دفاع از مکتب تشیع
- نقش علامه در تصحیح و تکمیل آثار مفتی محمدقلی (پدر)
- بازشناسی و معرفی رسالهها و دستنوشتههای فقهی، کلامی، قرآنی، حدیثی، رجالی و… علامه
- نقش آثار پیشینیان در تألیفات علامه
- کتابخانه ناصریه و جایگاه علمی و فرهنگی آن در حفظ تراث شیعی
۳. روششناسی علامه میرحامدحسین (رحمهالله)
۳.۱. روش کلامی و شیوه مناظره و پاسخگویی
- منابع معرفتی دینی در اندیشه علامه میرحامدحسین
- بهرهمندی علامه میرحامدحسین از کتب ادیان پیشین در مباحث کلامی
- روشهای علامه در پاسخ نقضی به شبهات
- روشهای اقناع اندیشه در پاسخگویی به شبهات در آثار علامه
- روشهای علامه در بهکارگیری براهین و قیاسات برای پاسخ به شبهات
- روشهای علامه در تحلیل متنی شبهه
- جایگاه تبارشناسی شبهه در پاسخگویی به شبهات بر پایه آثار علامه
- شرایط و ابعاد قاعده الزام در مناظره با خصم
- نوآوریهای میرحامدحسین در روششناسی کلامی
۳.۲. روششناسی نقد و وضع حدیث
- روششناسی علامه در اعتبارزدایی منابع حدیثی عامه
- روششناسی علامه در نقد سندی احادیث
- روششناسی علامه در ترجیح ضعف راوی در راویان مختلففیه
- روششناسی علامه در نقد محتوایی احادیث
- نوآوریهای میرحامدحسین در روششناسی نقد و وضع حدیث
۳.۳. روش رجالی و اعتبارسنجی احادیث
- مبانی علامه میرحامدحسین در حوزه رجال شیعه
- نظریههای رجالی علامه میرحامدحسین
- اعتبار منابع حدیثی اهلسنت در آثار علامه میرحامدحسین
- اعتبار تراث حدیثی شیعه در نگاه علامه میرحامدحسین و نقد نظریه رقیب
- نقد معیارهای دوگانه و متعصبانه اهلسنت در اعتبارسنجی احادیث
- خاستگاههای تحریف احادیث توسط اهلسنت
- کارکردهای نقل اندیشههای افراطی و غالیانه اهلسنت در آثار علامه میرحامدحسین
- روششناسی علامه در اثبات اعتبار بر پایهٔ شبکه معنایی حدیث
- روششناسی علامه در اثبات اعتبار کتب حدیثی
- روششناسی علامه در اصالتیابی کتب حدیثی
- روششناسی علامه در اثبات احادیث مشهور
- روششناسی علامه در اثبات احادیث حسان
- روششناسی علامه در اثبات تواتر احادیث
- روششناسی علامه در اثبات صحت احادیث آحاد
- روششناسی علامه در توثیق راویان حدیث
- روششناسی علامه در ترجیح توثیق راوی در راویان مختلففیه
- تاریخ حدیث شیعه و سنی در آثار علامه میرحامدحسین
- نوآوریهای میرحامدحسین در روششناسی رجالی
۳.۴. روش فقهالحدیثی (فهم حدیث)
- مبانی فقهالحدیثی علامه میرحامدحسین
- نقش واکاوی تشبیه و وجه شبه در فهم احادیث در روش علامه
- نقش سبب صدور در کشف مراد جدی حدیث در روش علامه
- روششناسی علامه در بهکارگیری احادیث همخانواده برای اثبات امامت
- روششناسی علامه در استفاده از فهم صحابه برای اثبات امامت
- روششناسی علامه در بهرهمندی از فهم دانشوران سنی برای اثبات امامت
- روششناسی علامه در بهکارگیری حدیث در فهم آیات
- روششناسی علامه در بهکارگیری آیات در فهم حدیث
- روششناسی علامه در اثبات امامت بر پایهٔ شبکه معنایی روایات
- کاربرد مباحث ادبی در فقهالحدیث علامه میرحامدحسین
- نوآوریهای میرحامدحسین در روششناسی فقهالحدیثی
۳.۵. روش تفسیری و قرآنی
- اعتبارسنجی کتب تفسیری و نویسندگان آن از دیدگاه علامه (فخر رازی، آلوسی، سیوطی، زمخشری و…)
- تفسیرپذیری قرآن از نظر علامه میرحامدحسین
- کیفیت مواجهه علامه با روایات مرتبط با تحریف قرآن و روایات تأویلی
- جمع قرآن از نظر علامه میرحامدحسین
- مبانی تفسیری علامه میرحامدحسین و نقش مبانی کلامی وی در تفسیر
- محکم و متشابه از منظر علامه میرحامدحسین و مقایسه آن با سایرین
- روششناسی علامه در بهکارگیری قرائن برای دلالتیابی و واژهپژوهی آیات
- روششناسی علامه در مفهومشناسی واژگان قرآنی
- جایگاه ادبیات و بلاغت در فهم متون قرآن و حدیث در نگاه علامه
- جایگاه اسباب و شأن نزول در روش تفسیری علامه میرحامدحسین
- نوآوریهای میرحامدحسین در روششناسی تفسیری
- نقش اهلبیت (علیهمالسلام) در فهم قرآن از دیدگاه علامه
- دیدگاه علامه در خصوص حجیت ظواهر قرآن کریم
- دیدگاه علامه در ناسخ و منسوخ در قرآن کریم
- تحریف قرآن از دیدگاه علامه
- دیدگاه علامه در مورد جایگاه مذهب در جرح و تعدیل راویان
۳.۶. روش تاریخپژوهی، منبعشناسی و سبکشناسی
- جایگاه قرآن در بررسیهای تاریخی علامه
- جایگاه روایات در بررسیهای تاریخی علامه
- جایگاه عقل در بررسیهای تاریخی علامه
- تأثیر نظریات تاریخی علامه بر آثار تاریخی پس از خود
- کتب تاریخی و مؤلفان آن در نگاه علامه
- نوآوریهای میرحامدحسین در روششناسی تاریخپژوهی
- شخصیتشناسیها و منبعشناسیهای علامه
- جایگاه و مقام اهلبیت و ائمه اطهار (علیهمالسلام) در تحلیلهای تاریخی
- شخصیتهای اهلسنت مانند ابوحنیفه، جاحظ و… در نگاه علامه
- اندیشه علامه در مورد صحیح مسلم
- اندیشه علامه در مورد صحیح بخاری
- اندیشه علامه در مورد صحاح سته
- اندیشه علامه در مورد موطأ مالک
- اندیشه علامه در مورد الموضوعات ابنجوزی
- دیگر آثار و شخصیتهای مهم رجالی و تاریخی در نگاه علامه
- سبکشناسی و ادبیات آثار علامه میرحامدحسین
- ایدههای کاربردیسازی عبقات برای جامعه امروزی
۴. اندیشهشناسی علامه میرحامدحسین (رحمهالله)
۴.۱. اندیشههای توحیدی و نبوت
- ادله توحید و نفی شرک در اندیشه علامه
- معیارهای کفر و ایمان از منظر علامه میرحامدحسین
- بررسی نسبت تجسیم به شیعه و اهلسنت در آثار علامه
- دیدگاه علامه در عدل الهی
- بداء از دیدگاه علامه
- ابعاد و گستره عصمت انبیاء از دیدگاه علامه
- معجزه و جایگاه آن در اثبات حقانیت حجت الهی
- نسبت نبوت و امامت و فرض طاعت از دیدگاه علامه
۴.۲. امامت عامه
- مفهوم امامت و واژههای مرتبط در آثار علامه
- حقیقت امامت و ولایت و قلمرو آن از منظر علامه
- ضرورت امامت در نگرش میرحامدحسین
- اصل بودن امامت در نگرش میرحامدحسین
- راههای تعیین امام از دیدگاه علامه و جایگاه نص
- مرجعیت دینی اهلبیت (علیهمالسلام) و ابعاد آن از دیدگاه علامه
- شرایط امام و نسبت آنها با شأنیت و فعلیت امامت از دیدگاه علامه
- مفهوم و سنجههای افضلیت امام و ضرورت افضلیت امام از دیدگاه علامه
- مفهوم و ضرورت اعلمیت امام از دیدگاه علامه
- همسانپنداری امیرالمؤمنین (علیهالسلام) و رسولالله (صلیاللهعلیهوآله) و کارکرد آن در امامت از دیدگاه علامه
- ادلهٔ امامت حسنین (علیهماالسلام) از دیدگاه علامه
- اندیشههای اخلاقی و استفاده از آن در بررسی مباحث امامت در آثار علامه
- ادله و قلمرو عصمت از دیدگاه علامه
- قلمرو زمانی عصمت اهلبیت (علیهمالسلام) و نسبت آن با نزول آیه تطهیر
- علم امام و ابعاد آن از دیدگاه علامه
- برائت و تبری از دیدگاه علامه (مفهومشناسی، ضرورت و کارکردها، مصادیق)
- مفهوم و مبانی تقیه از منظر علامه
- تقریب و وحدت اسلامی از دیدگاه علامه
- دیدگاه انتقادی علامه میرحامدحسین در مورد حدیث «اصحابی کالنجوم»
- حقیقت و معیارهای نصب و ناصبیگری
- نقد ادعای دهلوی در محبت به اهلبیت (علیهمالسلام)
- دیدگاه علامه در مورد عدالت صحابه
- رویکرد انتقادی علامه به نقش صحابه در انتقال معارف نبوی
- نقد اندیشههای متعصبانه اهلسنت و پیامدهای آن
- ابعاد بررسی مصادیق امامان دوازدهگانه در آثار علامه (اثنا عشر)
- شؤون دینی و سیاسی امام از دیدگاه علامه
- رویکرد انتقادی علامه به آراء ابنروزبهان در مسائل امامت
- رویکرد انتقادی علامه به آراء جاحظ در مسائل امامت
- رویکرد انتقادی علامه به آراء اعور واسطی در مسائل امامت
- رویکرد انتقادی علامه به آراء فخر رازی در مسائل امامت
- رویکرد انتقادی علامه به آراء ابنتیمیه در مسائل امامت
- مهدویت و دلائل آن از دیدگاه میرحامدحسین
- نقد ادعای اهلسنت در مهرورزی به اهلبیت (علیهمالسلام)
- دیدگاه انتقادی علامه نسبت به خوانش باطنی ادله امامت (حدیث غدیر، حدیث سفینه و…)
۴.۳. ادله امامت خاصه (آیات و روایات)
- آیه ولایت و کارکردهای آن در اثبات مسائل امامت
- آیه تطهیر و کارکردهای آن در اثبات مسائل امامت
- آیه مباهله و کارکردهای آن در اثبات مسائل امامت
- آیه مودت و کارکردهای آن در اثبات مسائل امامت
- آیه مسؤولون و کارکردهای آن در اثبات مسائل امامت
- آیه سابقون و کارکردهای آن در اثبات مسائل امامت
- آیات غدیر و کارکردهای آن در اثبات مسائل امامت
- آیات فرمانروایی طالوت و کارکردهای آن در اثبات مسائل امامت
- آیه «النبی اولی بالمؤمنین من انفسهم» و کارکردهای آن در اثبات مسائل امامت
- آیه «إنّ اکرمکم عندالله اتقاکم» و کارکردهای آن در اثبات مسائل امامت
- آیه «إنما انت منذر» و کارکردهای آن در اثبات مسائل امامت
- نویافتههای امامتپژوهی علامه در آیات امامت
- نویافتههای امامتپژوهی علامه در روایات امامت
- حدیث غدیر و کارکردهای آن در اثبات مسائل امامت
- حدیث ثقلین و کارکردهای آن در اثبات مسائل امامت
- حدیث سفینه و کارکردهای آن در اثبات مسائل امامت
- حدیث تشبیه و کارکردهای آن در اثبات مسائل امامت
- حدیث نور و کارکردهای آن در اثبات مسائل امامت
- حدیث مدینه و کارکردهای آن در اثبات مسائل امامت
- حدیث ولایت و کارکردهای آن در اثبات مسائل امامت
- حدیث منزلت و کارکردهای آن در اثبات مسائل امامت
- حدیث طیر و کارکردهای آن در اثبات مسائل امامت
- حدیث «علی (علیهالسلام) مع الحق» و کارکردهای آن در اثبات مسائل امامت
- حدیث خیبر و کارکردهای آن در اثبات مسائل امامت
- حدیث مناصبه و کارکردهای آن در اثبات مسائل امامت
- حدیث «تقتلك الفئة الباغية» و کارکردهای آن در اثبات مسائل امامت
۴.۴. اندیشههای قرآنی، کلامی، اصولی و فقه کلامی
- جایگاهشناسی وحی و عقل در معارف از نظر علامه
- جمعآوری قرآن و ترتیب آیات و سور از دیدگاه علامه
- اعجاز قرآن و ادله آن از دیدگاه علامه
- ابعاد و کارکردهای قاعده لطف در آثار علامه
- ابعاد و کارکردهای قاعده ترجیح بلا مرجح در آثار علامه
- اتمام حجت و ابعاد آن در اندیشه علامه میرحامدحسین
- ابعاد و کارکردهای قاعده حسن و قبح عقلی در آثار علامه
- دیدگاه علامه میرحامدحسین در ارتباط مسائل فقه و اصول فقه با دانش امامت
- دیدگاه علامه در مورد اشتراک لفظی و معنوی و کارکردهای آن در مسائل امامت
- فهم عرف و نقش آن در حل مسائل امامت از دیدگاه علامه
- تبادر و نقش آن در حل مسائل امامت از دیدگاه علامه
- دیدگاه علامه در مورد عام و خاص و کارکردهای آن در مسائل امامت
- دیدگاه علامه در صحت استثناء و نسبت آن با استفاده عموم در مباحث امامت
- مطلق و مقید و کارکردهای آن در حل مسائل امامت
- نص و ظاهر و کارکردهای آن در مسائل امامت
- سیاق متن و نقش آن در حل مسائل امامت از دیدگاه علامه
- حجیت خبر واحد و کارکرد آن در مباحث امامت
- قلمرو حجیت اخبار عامه در مباحث اعتقادی از دیدگاه علامه
- دیدگاه علامه در اجماع
- کارکرد استصحاب در حل مسائل امامت
- سنجههای حل تعارض از دیدگاه علامه
- تأثیر مبانی اصولی علامه میرحامدحسین در امامتپژوهی وی
- کارکردهای گزارههای فقهی در بررسی مباحث امامت با تمرکز بر نقد خلافت خلفا (روش فقه کلامی)
