
بازخوانی «حدیث ولایت» در عبقات الأنوار
بررسی «حدیث ولایت» در عبقات الأنوار،
نمونهای روشن از روش علمی علامه میرحامدحسین است؛
روشی که در آن،
تتبع گسترده، تحلیل دقیق سندی
و استدلال لایهمند دلالی،
در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند.

بررسی «حدیث ولایت» در عبقات الأنوار،
نمونهای روشن از روش علمی علامه میرحامدحسین است؛
روشی که در آن،
تتبع گسترده، تحلیل دقیق سندی
و استدلال لایهمند دلالی،
در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند.

در میان نصوص مرتبط با مسئله امامت، حدیث غدیر از جایگاهی ویژه برخوردار است. این حدیث، که با عبارت مشهور «من کنت مولاه فهذا علی مولاه» نقل شده، از جمله روایاتی است که در طول تاریخ، مورد توجه گسترده عالمان مسلمان قرار گرفته است. با این حال، بررسی جامع و روشمند این حدیث، نیازمند تتبعی گسترده در منابع مختلف و تحلیل دقیق سندی و دلالی آن است.

در میان بخشهای مختلف عبقات الأنوار، «منهج اول» آن، جایگاهی بنیادین در تبیین مسئله امامت دارد. این بخش که بهطور رایج با عنوان «آیات» شناخته میشود، در نگاه نخست چنین مینماید که صرفاً به بررسی آیات دال بر امامت اختصاص دارد؛ اما بررسی دقیقتر ساختار عبقات نشان میدهد این تلقی، ناتمام و تا حدی نادرست است.

انتخاب کتاب سترگ «عبقاتالانوار» اثر ماندگار علامه میر حامد حسین موسوی لکهنوی بهعنوان برگزیده کتاب سال جمهوری اسلامی ایران، صرفاً یک موفقیت انتشاراتی یا تقدیر نمادین از یک اثر کهن نیست؛ بلکه نشانهای روشن از بازگشت آگاهانه جامعه علمی به یکی از عمیقترین و جریانسازترین متون امامتپژوهی شیعه است.

علامه سید محمد سعید عبقاتی مشهور به سعید المله (حفید صاحب عبقات)؛ متولد 8 محرم الحرام 1333ق. وی در سال ۱۳۵۱ق، به نجف اشرف رفت و در درسهای فقه و اصول آیات عظام: آقا ضیاء عراقی، سید ابوالحسن اصفهانی، میرزا حسن بجنوردی، سید جواد تبریزی و شیخ عبدالحسین رشتی شرکت کرد و از آنان درجه اجتهاد دریافت کرد.

میرحامد حسین در داستان سفرش به حج و عتبات عالیات، وقتی از ایام حضور ده روزه اش در مدینه منوره، از عصر روز چهارشنبه، دهم ماه ذی قعده، تا بعد از نماز ظهر و عصر روز شنبه، بیستم ذی قعده سال ۱۲۸۲ قمری می نویسد، از زیارت مزار مطهر صدیقه کبری فاطمه زهرا علیها آلاف التحیة والثناء خبر می دهد.

با نشر کتاب عبقات در جامعه هنوز شاگردان عبدالعزیز دهلوی زنده بودند اما در مقام دفاع از استاد خویش بر نیامدند؟!
افرادی همچون حیدر علی فیض آبادی صاحب کتاب «منتهی الکلام» که ید طولایی در نقد و هجمه به شیعیان داشته است و از طرف حکومت نیز پشتیبانی میشده است…

علّامه میر حامد حسین رحمه الله در کتاب شریف و کم نظیر “عبقات الأنوار” در ذیل بحثی، نقل قولی از شعبی آورده است که دلالت دارد بعد از فاجعه کربلا، یاران پیامبر صلیاللهعلیهوآلهوسلم يا منزوی شدند، یا به کوه و بیابان زدند، زیرا باورشان نمیشد این همه جنایات نسبت به خاندان پیامبر صلیاللهعلیهوآلهوسلم را امتی انجام دهد که خود را منتسب به دین جدّش میدانند.

در یکی از صفحات ابتدائی نسخه مرکز اسناد آستان قدس رضوی، به خط و مهر علّامه ذاکر حسین، پسر دوم علّامه میرحامد حسین، در جمادی الثانیة ۱۳۰۱ ق. چنین نوشته شده است:
«هذا کتاب لو یُباع بمثله دُرّاً ، لَکان البایع مغبوناً» ؛ این کتاب اگر در برابر مثل دُری فروخته شود باز هم فروشنده مغبون است.
کلیه حقوق این وبسایت متعلق به بنیاد بین المللی امامت می باشد.