علامه میر حامد حسین در الذَریعَة الی تَصانیف الشیعة

چکیده: الذَریعَة الی تَصانیف الشیعة مشهور به الذریعةبزرگ‌ترین و مهم‌ترین دایرةالمعارف کتابشناسی شیعه به زبان عربی نوشته آقا بزرگ تهرانی است. این مجموعه ۲۵ جلدی که به صورت الفبایی تدوین شده، شامل بیش از یازده هزار صفحه است و در آن بیش از ۵۳ هزار کتاب تألیفی و ترجمه از علمای شیعه در موضوع‌های گوناگون معرفی شده است.

بسم الله الرحمن الرحیم

معرفی کتاب

الذَریعَة الی تَصانیف الشیعة مشهور به الذریعةبزرگ‌ترین و مهم‌ترین دایرةالمعارف کتابشناسی شیعه به زبان عربی نوشته آقا بزرگ تهرانی است.

این مجموعه ۲۵ جلدی که به صورت الفبایی تدوین شده، شامل بیش از یازده هزار صفحه است

و در آن بیش از ۵۳ هزار کتاب تألیفی و ترجمه از علمای شیعه در موضوع‌های گوناگون معرفی شده است.

آقابزرگ در جمع‌آوری این مجموعه، از منابع فهرست‌نگاریِ نخستین شیعه مثل فهرست شیخ طوسی، فهرست نجاشی،

و فهرست العلماء استفاده کرده است.

او افزون بر این منابع، از فهرست کتابخانه‌های گوناگون نیز سود برده و گاه به آثار چاپی و خطی که خود مشاهده

و مطالعه کرده و همچنین به آنچه از افراد مورد اعتماد شنیده، استناد کرده است.

چاپ و نشر این مجموعه در قم و نجف بیش از ۴۰ سال طول کشید و چند جلد آن بعد از درگذشت مؤلف منتشر شد.

پس از انتشار، بر این مجموعه یک جلد دیگر افزوده شده که می‌توان آن را اولین مستدرک الذریعه در نظر گرفت.

در این جلد برخی از آثاری که در الذریعه نیست گردآمده است.

الذریعه فراتر از یک دائرة المعارف کتاب‌شناختی است و آقابزرگ علاوه بر جمع‌آوری میراث مکتوب شیعه،

مقالاتی تحقیقی نیز در کتاب نگاشته است.

محتوا و ساختار

الذریعة، کتاب‌شناسی عظیمی درباره آثار شیعه است و نیز شمار اندکی از آثار مؤلفان اهل سنت که درباره شیعه کتاب نوشته‌اند.

این اثر به معرفی ۵۳ هزار و ۵۱۰ کتاب تألیفی، تصنیفی و ترجمه‌شده به زبان‌های فارسی، عربی، ترکی،

اردو و گجراتی در موضوع‌های گوناگون می‌پردازد. ۱

 

این مجموعه بر اساس حروف الفبا ترتیب یافته و کتاب‌های شیعه در فاصله زمانی قرن اول تا ۱۳۷۰ق (چهارده قرن)

در آن گرد‌آمده است.

مجلدات این مجموعه به صورت خطی در ۶ جلد و به صورت چاپی در ۳۰ جلد منتشر شده است.

۵ جلد پایانی آن مستدرکات الذریعه به شمار می‌آیند.

 

برای مشاهده کتاب به لینک زیر مراجعه کنید

 

علامه میرحامد حسین احیاگر فرهنگ امامت در دوره معاصر

 

شخصیت شناسی علامه سید محمد قلی (والد صاحب عبقات)

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

یادداشت‌ها

بازخوانی و معرفی دوره ۴ جلدی «حدیث طیر» از موسوعه عبقات الأنوار

حدیث شریف طیر از درخشان‌ترین و متقن‌ترین اسناد نبوی در اثبات ولایت و افضلیت حضرت امیرالمؤمنین علی بن ابی‌طالب علیه‌السلام به شمار می‌رود؛ حدیثی که پیامبر اکرم صلی‌الله علیه و آله در پیشگاه الهی مسئلت فرمود تا محبوب‌ترین خلق خدا نزد او حاضر شود و با ایشان از آن طعام تناول فرماید. این نص صریح، همواره در طول تاریخ کلام اسلامی مورد توجه بوده و کهن‌ترین احتجاج تاریخی به آن، توسط خود مولی‌الموحدین علیه‌السلام در ماجرای یوم الشوری به ثبت رسیده است.

آثار علامه

مقدمه محقق در احیاء حدیث طیر از کتاب عبقات الانوار

حدیث شریف طیر همواره ازجمله دلایل اثبات ولایت و امامت حضرت امیر المؤمنین علی علیه السلام قلمداد می‌شده است. گویا کهن‌ترین احتجاج به آن، ازسوی خود امیر المؤمنین علیه السلام است که در میانۀ حدیث شورا آن را یادآور شدند.

اخبار و اطلاعیه‌ها

رئیس و اعضای دبیرخانه کنگره بین‌المللی علامه میرحامدحسین با آیت‌الله مددی دیدار کردند

در دیدار رئیس و اعضای دبیرخانه کنگره بین‌المللی بزرگداشت علامه میرحامدحسین لکهنوی با آیت‌الله سید محمدجواد مددی، گزارشی جامع از احیای ۷۰ جلد از تراث خاندان عبقات، ساماندهی کتابخانه ناصریه، تلخیص سه‌جلدی عبقات‌الانوار و تدوین مجلدات روش‌شناسی ارائه شد. استاد برجسته حوزه علمیه نیز با تمجید از این حرکت عظیم علمی، بر ضرورت گذار از شیوه‌های صرفاً جدلی به رویکردهای تحلیلی، تاریخی و برهانی، ریشه‌یابی انگیزه‌های جرح و تعدیل در تراث اهل‌سنت، تفکیک مصادر طولی و عرضی روایات و اهتمام به عرضه بین‌المللی آثار به زبان عربی در جهان اسلام تأکید فرمود.

اسلایدر

تجلی شکوه مکتب لکهنو در سفرنامه هند صاحب الغدیر

 هدف بنیادین این سفر تاریخی، دستیابی به منابع کهن دست‌اول فریقین و استنساخ اسناد نایاب برای اتمام مجلدات الغدیر و تجهیز کتابخانه امیرالمؤمنین (ع) نجف بود.  نقطه عطف این سفر، حضور یک‌ماهه ایشان در شهر لکهنو، میزبانی و همراهی صمیمانه خاندان عبقات، و شگفتی وصف‌ناپذیر صاحب الغدیر از ذخایر بی‌نظیر «کتابخانه ناصریه» بود؛ رویدادی که پیوند دو کانون بزرگ دفاع از حریم امامت در نجف اشرف و لکهنو را جاودانه ساخت.  

اسلایدر

مقاله: نقد و بررسی تصحیح «حدیث علی مع الحق» از عبقات الأنوار؛ تصحیح و تحقیق یا تصحیف و تحریف

حدیث «علی مع الحق» از موسوعه عبقات الأنوار، بخش مخطوط و تکمیل‌نشده‌ای است که در سال‌های اخیر در دسترس پژوهشگران قرار گرفت. این بخش مجموعه‌ای از فیش‌های نامدوّن و سیاهه‌هایی است که بیشتر توسط کاتبانی ناآشنا با واژگان و اصطلاحات به رشته تحریر درآمده است؛ از این رو متنی درهم‌ریخته و پرغلط از این اثر برجای مانده است. به‌تازگی پاره‌ای از این سیاهه که از نظم و پیوستگی بهتری برخوردار است، توسط مؤسسه‌ای در قم گزینش شده و با طمطراق تصحیح، تحقیق و تعلیق و با وصف «تحقیق علمی کم‌نظیر» چاپ و روانه بازار شده است

پیمایش به بالا