پایان نامه با موضوع «بررسی تاثیر کتاب عبقات الانوار در کلام شیعه امامیه معاصر»

چکیده: کتاب عبقات الانوار تألیف علامه میر حامد حسین هنـدی، از مهمتـرین کتـب کلامـی شیعه در موضوع امامت خاصه می باشد که مع الأسف در عصر حاضـر مهجـور و متـروک مانـده است. این کتاب از اهمیت ویژه ای در بین کتب کلامی شیعه در دفاع از حقانیـت امامـت ائمـه علیهم السلام برخوردار است. در این پایان نامه تأثیر این کتاب ارزشمند را بـر کـلام شـیعة امامیـه بررسی می نماییم، تا جایگاه کتاب مشخص و از مهجوریت اش کاسته شود.

عنوان:
بررسی تاثیر کتاب عبقات الانوار در کلام شیعه امامیه معاصر

سطح:
کارشناسی ارشد

مرکز آموزشی:

دانشکده الهیات دانشگاه قم

استاد راهنما:
دکتر احمد عابدی

استاد مشاور:
دکتر عسکر دیرباز

مولف:

محسن فتحی

کلید واژه:

عبقات الانوار، روش میرحامد حسین، کلام شیعه، امامت خاصه

چکیده:
کتاب عبقات الانوار تألیف علامه میر حامدحسین هنـدی، از مهمتـرین کتـب کلامـی
شیعه در موضوع امامت خاصه می باشد که مع الأسف در عصر حاضـر مهجـور و متـروک مانـده
است. این کتاب از اهمیت ویژه ای در بین کتب کلامی شیعه در دفاع از حقانیـت امامـت ائمـه
علیهم السلام برخوردار است. در این پایان نامه تأثیر این کتاب ارزشمند را بـر کـلام شـیعة امامیـه
بررسی می نماییم، تا جایگاه کتاب مشخص و از مهجوریت اش کاسته شود. در ابتدا شرح حـال
مختصر از مؤلف و کتاب را بیان داشته و بعد از ذکر سـبک‌ها و روشـ‌های میـر حامـد حـسین در
تدوین عبقات الانوار، تأثیر این روش‌ها را در کلام شیعه بررسی می نماییم. چون ملاک بـارز هـر
مکتب کلامی، کتب آن مکتب است، لذا در بررسی تأثیر عبقات الانوار از چند منبع مهم شـیعه
استفاده نموده ایم. این منابع شامل: الغدیر علامه امینی، المراجعـات سـید شـرف الـدین و آثـار
علامه عسکری است. علت انتخاب این منابع، شهرت و اهمیت آن، بعد از تألیف عبقات، در بـین
کتب کلامی شیعه در موضوع امامت خاصه است. نحوة کـار بـدین صـورت اسـت کـه روشـ‌های
عبقات الانوار را در این کتب بررسی و تأثیر عبقات را بر آن استخراج نموده ایم. و از هـر کتـاب
برای این تأثیرات، نمونه ای در جهت اثبات تأثیر، ذکر نموده ایم. نتیجة کار بر این شد که روش
جدید مولف عبقات الانوار، تأثیر بسیاری بر کتب کلامی شیعه در موضوع امامت خاصـه داشـته
است. مولفان این سه منبع، بیشتر به روش عبقات الانوار توجه نموده و از آن اثر پذیرفته اند

 

علامه میرحامدحسین در علمای عصر ناصرالدین شاه

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

یادداشت‌ها

بازخوانی «حدیث غدیر» در عبقات الأنوار

در میان نصوص مرتبط با مسئله امامت، حدیث غدیر از جایگاهی ویژه برخوردار است. این حدیث، که با عبارت مشهور «من کنت مولاه فهذا علی مولاه» نقل شده، از جمله روایاتی است که در طول تاریخ، مورد توجه گسترده عالمان مسلمان قرار گرفته است. با این حال، بررسی جامع و روشمند این حدیث، نیازمند تتبعی گسترده در منابع مختلف و تحلیل دقیق سندی و دلالی آن است.

آثار علامه

مقدمه محقق در احیاء حدیث غدیر از عبقات الأنوار

با وجود بحث‌های فراوان پیرامون حدیث غدیر در طول تاریخ، پیش از نگارش عبقات الأنوار نمی‌توان اثری یافت که به طور مفصل به تمام زوایای این حدیث پرداخته و شبهات گوناگون اهل سنت در سند و دلالت آن را پاسخ گفته باشد؛ چه آن‌که تلاش‌های علامه میرحامد حسین هندی محدود به پاسخ‌گویی به اشکالات عبد العزیز دهلوی نبوده، بلکه با ریشه‌شناسی شبهات، عبارات دهلوی را دست‌مایه‌ای برای طرح و نقد بیانات پیشینیان عامه قرار داده و اثری جامع و متقن از خود به جای گذاشته است.

یادداشت‌ها

بازخوانی «منهج آیاتِ» عبقات الأنوار

در میان بخش‌های مختلف عبقات الأنوار، «منهج اول» آن، جایگاهی بنیادین در تبیین مسئله امامت دارد. این بخش که به‌طور رایج با عنوان «آیات» شناخته می‌شود، در نگاه نخست چنین می‌نماید که صرفاً به بررسی آیات دال بر امامت اختصاص دارد؛ اما بررسی دقیق‌تر ساختار عبقات نشان می‌دهد این تلقی، ناتمام و تا حدی نادرست است.

آثار علامه

مقدمه محقق در احیاء بخش آیات از عبقات الأنوار

کتاب پیش رو تحقیق و تصحیح این اثر سترگ است. در این تصحیح تلاش شده، تا حدّ امکان، آن دقّت و حوصله و کوششی که سزاوارِ تصحیح و تحقیق طرفه‌­اثری چون عبقات است، دریغ نگردد، و مساعی علّامۀ مجاهد جناب میر حامد حسین در تألیف این کتاب با ارائۀ متنی مصحّح و استوار پاس داشته شود.

از این روی تلاش شده متن نهایی به گونه‌­ای منقّح و مصحّح و محقّق باشد که مخاطب عبقات میان منهج اوّلِ آن که دو نسخۀ موجودش مخطوط است و منهج ثانی که نسخ موجودش مطبوع و پاکیزه است، تفاوتی احساس نکند.

پیمایش به بالا