برگزاری دومین پیش همایش بزرگداشت بین المللی میرحامد حسین در مشهد

دومین پیش همایش بزرگداشت بین المللی علامه میرحامد حسین لکهنوی (رحمه الله)، به همت دبیرخانه کنگره و با همکاری بنیاد پژوهش های اسلامی آستان قدس رضوی در ساختمان این بنیاد در مشهد مقدس برگزار گردید.

در ابتدای این نشست، حجت الاسلام و المسلمین مهدی شریعتی تبار، مدیر عامل بیناد پژوهش های اسلامی آستان قدس رضوی، ضمن معرفی کوتاهی از شخصیت علامه و کتاب عبقات الانوار گفت: کتاب عبقات، یکی از شاهکارهای علمی علامه است، که در رد باب هفتم کتاب ضد شیعی «تحفه اثنی عشریه» اثر شاه عبدالعزیز دهلوی نگاشته شده است .

ایشان در ادامه ضمن تبیین اهداف برگزاری این پیش همایش، افزود: معرفی شخصیت علامه و الگوسازی از آن برای نسل جوان، محققان و دانشمندان شیعه و همچنین معرفی کتاب عبقات الانوار به عنوان یک موسوعه بزرگ امامتی و مهمترین اثر علامه از جمله اهداف این نشست است.

در ادامه این نشست، حجت الاسلام و المسلمین دکتر محمد تقی سبحانی مدیر عامل بنیاد فرهنگی امامت و دبیر علمی این کنگره، به ایراد سخن پرداخته و گفت: میر حامد حسین به دو جهت با خراسان رضوی و مشهد الرضا مرتبط است؛ اول به دلیل جایگاه ویژه فکر و منش و فرهنگ نیشابور در خراسان و تولد این عالم بزرگ در این شهر و دوم به جهت وجود پر برکت ثامن الائمه (علیه السلام) در مشهد الرضا، که علامه یکی از خادمان این بارگاه بوده است.

دبیر علمی کنگره با اشاره به اینکه بسیاری از میراث علمی تشیع به دلیل فقدان حاکمیت‌های شیعی در گذشته و عدم امکانات مناسب، منزوی شده و ناشناخته هستند، تصریح کرد: فلسفه برگزاری این همایش، معرفت افزایی مکتب تشیع است و قرار است در این همایش با محوریت یک شخص، مجموعه‌ای از اندیشه‌های مکتب تشیع که مورد غفلت قرار گرفته، باز خوانی و بازآوری شود.

وی افزود: تلاش ما از ابتدا بر این بوده که این همایش نقطه آغاز مجموعه‌ای از فعالیت‌های علمی در این خصوص باشد.

مدیرعامل بنیاد فرهنگی امامت در ادامه با اشاره به اینکه آثار میرحامد حسین آغاز یک نقطه درخشان در تاریخ تشیع است، گفت: در این کنگره دو مسئله را جستجو می‌کنیم؛ مسئله امامت در عصری که شایسته رسیدگی و شناسایی دقیق‌تر است و مسئله دوم شخصیت میر حامد حسین به عنوان عصاره تاریخ فکر، منش و فرهنگ تشیع.

دبیر علمی کنگره علامه میرحامد حسین، ضمن اشاره به کلام حضرت امام خمینی (رحمه الله) در کتاب کشف‌الاسرار که عبقات الانوار را حجت شیعه در عصر حاضر دانسته‌اند، افزود: تلاش ما این است که میرحامد حسین را به عنوان شخصیتی که همه او را قله تاریخ فکر و فرهنگ تشیع می‌شناسند، به جامعه علمی دنیا معرفی کنیم.

دکتر سبحانی در ادامه گفت: ما در کنگره بزرگداشت بین‌المللی میرحامد حسین که قهرمان معرفی تشیع است دو هدف کلی را در دستور کار داریم؛ اول، اصل موضوع امامت و روز آمدسازی و معرفی آن و دوم، معرفی و الگوسازی از شخصیت علامه و بهره‌برداری از این الگوی موفق.

سخنران سوم این پیش همایش، حجت الاسلام و المسلمین سید علیرضا سبزواری بود. این محقق و استاد حوزه، گفت: امامت در دیدگاه شیعه اساس نظام مندی شاکله ایمان و سبب استمرار علم و یقین در انسان می گردد. ولایت در مقیاس جهانی، زمینه ساز رسیدن جامعه بشریت به نقطه کمال بوده و بزرگترین سهم و بهره در فرهنگ سازی مکتب علمی اسلام را داراست .

ایشان با اشاره به جایگاه امامت در دیدگاه شیعه گفت: امامت دارای سه ویژگی هویت سازی شخصیت متعالی انسانی، بنیان سازی جامعه متمدن و آرمان شهر دینی و نظام سازی در مکتب علمی شیعه است .

وی با بیان اینکه کتاب «عبقات الانوار» در رد باب هفتم کتاب ضد شیعی «تحفه اثنی عشریه» اثر شاه عبدالعزیز دهلوی نگاشته شده است، ادامه داد: علامه میرحامد حسین در رویارویی نگارش این اثر از بهترین شیوه و تأثیرگذارترین روش علمی در راستای آشکار نمودن اتهامات بی پایه و احتجاجات بی مایه کتاب تحفه، بهره گرفته است .

حجت الاسلام و المسلمین سبزواری در ادامه در راستای روش شناسی کلامی علامه در این کتاب، افزود: روش استفاده از نصوص در جهت اثبات  امامت و نقد آراء که از آن با واژه «روش نصوص کلامی» تعبیر می گردد، از قرن چهارم در خاندان طبری شروع شد و در قرن چهاردهم در خاندان عبقات به اوج شکوفایی خود رسید.

وی در این باره افزود: شاخص اصلی این روش علمی در فرآیند پاسخ گویی به مسائل امامت با تکیه بر منبع معرفتی آیات و روایات متفق بین الفریقین است. در این راستا نوع نگاه علامه میرحامد حسین به مسئله تحقیق، سهم مهمی در روش ایشان ایفا می کند.

این محقق حوزه درباره نگاه علامه میرحامد حسین پیرامون منابع معرفتی قرآن و احادیث متفق بین الفریقین، گفت: علامه با عرضه نصوص وحیانی  در بحث امامت، بنیان اصلی افکار همه مذاهب اسلامی را نشانه گرفته و در حرکت علمی خویش به منابعی استدلال نموده که گستره آن، تمامی  فرقه های عقل گرا و نقل گرای اهل سنت را در بر می گیرد. چرا که اصل روش شناسی کلامی عبقات الانوار، در آگاهی  به فرایند حل مسأله یا پاسخ یابی علمی در مباحث نصوص امامت است .

ایشان با بیان اینکه علامه میرحامد حسین در پنج مرحله به بررسی و استدلال بر یک نص از نصوص امامت امیرمومنان(علیه السلام) پرداخته است، گفت: سند شناسی روایت، متن شناسی حدیث، معنا شناسی حدیث، بررسی و حل تعارض و پاسخ به شبهات از جمله این مراحل است.

آخرین سخنران در بخش نخست این پیش همایش، حجت الاسلام و المسلمین مهدی اسفندیاری بود که در خصوص کتابشناسی عقبات الانوار و تأثیر آن بر میراث امامتی شیعه به ایراد سخن پرداخت

مسئول واحد احیای بنیاد بین المللی امامت ضمن تبیین فضای جریان های مخالف در شبه قاره در قرن 12 و 13 و پیدایش مدرسه ضد شیعی دهلی، به نگارش کتاب تحفه اثنی عشریه و اثرات مخرب آن در جامعه اسلامی آن روز اشاره کرد و افزود: علی رغم نگارش ردیه های متعدد توسط علمای بزرگ شیعه بر ابواب مختلف کتاب تحفه، عبقات الانوار نسبت به سایر ردود نگاشته شده و حتی نسبت به سایر کتب امامتی، دارای امتیازاتی است.

وی در ادامه پس از بیان برخی از امتیازات شخصی علامه میرحامد حسین به ویژه روش فوق العاده پژوهشی و نگارشی ایشان ، تشریح سیر داده های باب هفتم تحفه اثنا عشریه و چینش مجلدات عبقات الانوار و علت اهتمام مرحوم علامه به باب هفتم،  پرداخت .

بخش دوم این پیش همایش به میزگرد تخصصی بررسی بایسته های پژوهشی کتاب عبقات و راه کارهای احیای منهج کلامی صاحب عبقات، اختصاص داشت که در آن برخی اساتید حوزه و دانشگاه به ایراد سخن پرداختند.

لازم به ذکر است در حاشیه این پیش همایش، نمایشگاهی از آثار علامه و خاندان ایشان که توسط واحد احیای بنیاد بین المللی امامت، در دست تحقیق و احیاء هستند و نیز عکس نوشته هایی در معرفی علامه میرحامد حسین و کتاب ارزشمند عبقات، به نمایش گذاشته شده بود.