نگاهی بر عبقات با ديدگان میرزای شیرازی

چکیده: آيت‌الله سیدمیرزا محمدحسن شیرازى، در شهر شیراز متولد شد. وى فقیهى خردمند، دورنگر، داراى حافظه قوى، نکته‏‌سنج، ژرف‌‏اندیش و گشاده‏‌رو بود، ذکاوت و فراست شگفتى داشت و در زمان خویش، مرجعیت عام یافت و شهرت و آوازه‏‌اش به همه‏ جا پیچید (فتواى وى در تحریم تنباکو ـ در زمان ناصرالدین شاه ـ بر سر زبانهاست).

آيت‌الله سیدمیرزا محمدحسن شیرازى، در شهر شیراز متولد شد. وى فقیهى خردمند، دورنگر، داراى حافظه قوى، نکته‏‌سنج، ژرف‌‏اندیش و گشاده‏‌رو بود، ذکاوت و فراست شگفتى داشت و در زمان خویش، مرجعیت عام یافت و شهرت و آوازه‏‌اش به همه‏ جا پیچید (فتواى وى در تحریم تنباکو ـ در زمان ناصرالدین شاه ـ بر سر زبانهاست).

در زمان وى، عالمان بزرگى همچون: سیدمحمد طه نجف، سیدحسین کوه‏کمرى، آخوند خراسانى، سیدمحمد کاظم یزدى و… مى‏‌زیستند، لیکن اکثر مردم از میرزاى شیرازى تقلید مى‌‏کردند. وى(بنابر حدیث معروف) از مجددان قرن سیزدهم به شمار مى‌‏آید.

میرزاى شیرازى در تقریظ بر عبقات، مى‌‏نگارد:

صاحب فضل سرشار، قدر و منزلت بزرگ، نویسنده توانا، خوش بیان، بى‌‏نظیر، مولوى سیدحامدحسین؛ خدا در دنیا و آخرت، او را تأیید کند و با نشر فضایل او، انفاسش را مُعطر سازد….
مطالب ارجمندى دیدم که بوى خوشِ تحقیقات آن بر هر عطرى مى‌‏چربد، عباراتِ وافى‌‏اش دلیل مهارت و چیره‌‏دستى نویسنده آن است و اشاراتِ شافى‌‏اش، محل عبرت و پند. چگونه چنین نباشد در حالى که از چشمه سارِ اَفکارِ زلال بیرون تراوید و از خلاصه اخلاص پدید آمد. کتاب باید این‏گونه باشد و مؤلف این چنین، وگرنه کتاب و مؤلفى مباد.

علم نورى است که خدا در قلب هر یک از بندگانِ برگزیده‏‌اش که بخواهد مى‏‌افکند.

در حقیقت، با کمال افتخار به خود مى‏‌بالم و از دوام عزم و نهایت دوراندیشى و ثبات قدم و صرف همّت‏ها در اثبات حقانیت اهل بیت رسالت با روشن‏ترین گفتار، رشک مى‌‏برم.
این امر، نعمتى بزرگ و موهبتى سترگ است، فضل خداست که به هرکس که خواست(و مشیت) او باشد، مى‏‌دهد.
از خدا مى‌‏خواهم تو را بر احیاى دین و حفظ شریعتِ خاتم پیامبران (صلوات خدا بر او و آلش ـ همه‏شان ـ باد) زنده نگه‏دارد.

فَلَیسَ حیاةُ الدین بالسَّیف والْقَنا
فَأَقْلامُ أهلِ العلم أَمْضى مِنَ السَّیفِ

ـ حیات دین [ تنها ] به [ جهاد ] با شمشیر و نیزه نیست، قلم‌‏هاى اهل علم از شمشیر برنده‌‏ترند.
سپاس خداى را که قلم شریفتان اثرگذار و سودمند است و در برابر زبانهاى مخالفان، شمشیرى بُرنده مى‌‏باشد. و این نعمتى است که خدا به آن بر شما منّت نهاد و موهبتى است که ارزانى‏‌تان داشت….

میرزا(ره) در نامه دیگرى به وى مى‌‏نویسد:

رجاء واثق آنکه ـ على الدوام ـ در تشیید قواعد دین حنیف… به برکات امام عصر… موفق و مسدّد باشید… واحد اقدس… گواه است همیشه شکر نعمت وجود شریف را مى‏‌کنم، و به کتُب و مُصَنفاتِ رشیقه آن جناب مستأنسم، و حق زحمات و خدمات آن وجود عزیز را ـ در اسلام ـ نیکو مى‌‏شناسم.
انصافا توان گفت: تاکنون در اسلام(در فن کلام) کتابى به این‏گونه نافع و تمام، تصنیف نشده است. خصوصاً کتاب «عبقات الأنوار» که از حسنات این دهر و غنایم این زمان است.
بر هر مسلم متدین لازم است که در تکمیل عقاید و اصلاح مفاسد خود، به آن کتاب مبارک رجوع نماید…. و هرکس به هر نحو تواند، در نشر و ترویج آنها ـ به اعتقاد احقر ـ باید سعى و کوشش را فروگذاشت ندارد تا چنان که در نظر است اعلاى کلمه حق و اِدحاض باطل شود…

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

اخبار و اطلاعیه‌ها

رئیس و اعضای دبیرخانه کنگره بین‌المللی بزرگداشت علامه میرحامدحسین با آیت‌الله علیدوست دیدار کردند

در دیدار رئیس و اعضای دبیرخانه کنگره بین‌المللی بزرگداشت علامه میرحامدحسین با آیت‌الله ابوالقاسم علیدوست، گزارشی از روند احیای ۷۰ جلد از تراث مدرسه علمی لکهنو، نجات اسناد کتابخانه ناصریه و استخراج روش‌شناسی کلامی صاحب عبقات ارائه شد. استاد برجسته حوزه علمیه قم نیز با اشاره به ماندگاری همایش‌های متن‌محور، بر تحلیل نظام‌مند نحوه تعامل علامه با تراث روایی، رعایت ادب نقد و پرهیز از مجادلات غیرعلمی در فضای معاصر تأکید کرد.

اخبار و اطلاعیه‌ها

شورای علمی کنگره بین‌المللی بزرگداشت علامه میرحامدحسین لکهنوی تشکیل جلسه داد

اعضای شورای علمی کنگره بین‌المللی بزرگداشت علامه میرحامدحسین لکهنوی در نشستی تخصصی، ضمن بررسی روند فعالیت‌های علمی و پژوهشی کنگره، بر ضرورت بازخوانی روش علمی علامه میرحامدحسین، معرفی مدرسه علمی لکهنو، توسعه مطالعات تطبیقی و تبدیل میراث «عبقات‌الانوار» به منابع قابل استفاده برای حوزه‌های علمی و نسل جدید تأکید کردند.

اخبار و اطلاعیه‌ها

جلد ششم ترجمه اردوی «عبقات‌الانوار» با محوریت حدیث منزلت منتشر شد

در ادامه کوشش‌های علمی و فرهنگی برای ترجمه و بازنشر میراث ماندگار علامه میر حامدحسین لکهنوی در شبه‌قاره هند، جلد ششم مجموعه «نورالانوار؛ ترجمۀ عبقات‌الانوار» به زبان اردو و با موضوع «حدیث منزلت» منتشر شد.

اخبار و اطلاعیه‌ها

«حدیث منزلت» از مجموعه «عبقات الأنوار» در سه جلد از چاپ خارج شد

سه جلد از بخش «حدیث منزلت» کتاب سترگ «عبقات الأنوار» علامه میرحامدحسین لکهنوی، پس از تکمیل مراحل نهایی آماده‌سازی و نشر، از چاپ خارج شد و در اختیار جامعه علمی و پژوهشگران حوزه امامت قرار گرفت.

پیمایش به بالا