نگاهی بر عبقات با ديدگان میرزای شیرازی

چکیده: آيت‌الله سیدمیرزا محمدحسن شیرازى، در شهر شیراز متولد شد. وى فقیهى خردمند، دورنگر، داراى حافظه قوى، نکته‏‌سنج، ژرف‌‏اندیش و گشاده‏‌رو بود، ذکاوت و فراست شگفتى داشت و در زمان خویش، مرجعیت عام یافت و شهرت و آوازه‏‌اش به همه‏ جا پیچید (فتواى وى در تحریم تنباکو ـ در زمان ناصرالدین شاه ـ بر سر زبانهاست).

آيت‌الله سیدمیرزا محمدحسن شیرازى، در شهر شیراز متولد شد. وى فقیهى خردمند، دورنگر، داراى حافظه قوى، نکته‏‌سنج، ژرف‌‏اندیش و گشاده‏‌رو بود، ذکاوت و فراست شگفتى داشت و در زمان خویش، مرجعیت عام یافت و شهرت و آوازه‏‌اش به همه‏ جا پیچید (فتواى وى در تحریم تنباکو ـ در زمان ناصرالدین شاه ـ بر سر زبانهاست).

در زمان وى، عالمان بزرگى همچون: سیدمحمد طه نجف، سیدحسین کوه‏کمرى، آخوند خراسانى، سیدمحمد کاظم یزدى و… مى‏‌زیستند، لیکن اکثر مردم از میرزاى شیرازى تقلید مى‌‏کردند. وى(بنابر حدیث معروف) از مجددان قرن سیزدهم به شمار مى‌‏آید.

میرزاى شیرازى در تقریظ بر عبقات، مى‌‏نگارد:

صاحب فضل سرشار، قدر و منزلت بزرگ، نویسنده توانا، خوش بیان، بى‌‏نظیر، مولوى سیدحامدحسین؛ خدا در دنیا و آخرت، او را تأیید کند و با نشر فضایل او، انفاسش را مُعطر سازد….
مطالب ارجمندى دیدم که بوى خوشِ تحقیقات آن بر هر عطرى مى‌‏چربد، عباراتِ وافى‌‏اش دلیل مهارت و چیره‌‏دستى نویسنده آن است و اشاراتِ شافى‌‏اش، محل عبرت و پند. چگونه چنین نباشد در حالى که از چشمه سارِ اَفکارِ زلال بیرون تراوید و از خلاصه اخلاص پدید آمد. کتاب باید این‏گونه باشد و مؤلف این چنین، وگرنه کتاب و مؤلفى مباد.

علم نورى است که خدا در قلب هر یک از بندگانِ برگزیده‏‌اش که بخواهد مى‏‌افکند.

در حقیقت، با کمال افتخار به خود مى‏‌بالم و از دوام عزم و نهایت دوراندیشى و ثبات قدم و صرف همّت‏ها در اثبات حقانیت اهل بیت رسالت با روشن‏ترین گفتار، رشک مى‌‏برم.
این امر، نعمتى بزرگ و موهبتى سترگ است، فضل خداست که به هرکس که خواست(و مشیت) او باشد، مى‏‌دهد.
از خدا مى‌‏خواهم تو را بر احیاى دین و حفظ شریعتِ خاتم پیامبران (صلوات خدا بر او و آلش ـ همه‏شان ـ باد) زنده نگه‏دارد.

فَلَیسَ حیاةُ الدین بالسَّیف والْقَنا
فَأَقْلامُ أهلِ العلم أَمْضى مِنَ السَّیفِ

ـ حیات دین [ تنها ] به [ جهاد ] با شمشیر و نیزه نیست، قلم‌‏هاى اهل علم از شمشیر برنده‌‏ترند.
سپاس خداى را که قلم شریفتان اثرگذار و سودمند است و در برابر زبانهاى مخالفان، شمشیرى بُرنده مى‌‏باشد. و این نعمتى است که خدا به آن بر شما منّت نهاد و موهبتى است که ارزانى‏‌تان داشت….

میرزا(ره) در نامه دیگرى به وى مى‌‏نویسد:

رجاء واثق آنکه ـ على الدوام ـ در تشیید قواعد دین حنیف… به برکات امام عصر… موفق و مسدّد باشید… واحد اقدس… گواه است همیشه شکر نعمت وجود شریف را مى‏‌کنم، و به کتُب و مُصَنفاتِ رشیقه آن جناب مستأنسم، و حق زحمات و خدمات آن وجود عزیز را ـ در اسلام ـ نیکو مى‌‏شناسم.
انصافا توان گفت: تاکنون در اسلام(در فن کلام) کتابى به این‏گونه نافع و تمام، تصنیف نشده است. خصوصاً کتاب «عبقات الأنوار» که از حسنات این دهر و غنایم این زمان است.
بر هر مسلم متدین لازم است که در تکمیل عقاید و اصلاح مفاسد خود، به آن کتاب مبارک رجوع نماید…. و هرکس به هر نحو تواند، در نشر و ترویج آنها ـ به اعتقاد احقر ـ باید سعى و کوشش را فروگذاشت ندارد تا چنان که در نظر است اعلاى کلمه حق و اِدحاض باطل شود…

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

یادداشت‌ها

بازخوانی و معرفی دوره ۴ جلدی «حدیث طیر» از موسوعه عبقات الأنوار

حدیث شریف طیر از درخشان‌ترین و متقن‌ترین اسناد نبوی در اثبات ولایت و افضلیت حضرت امیرالمؤمنین علی بن ابی‌طالب علیه‌السلام به شمار می‌رود؛ حدیثی که پیامبر اکرم صلی‌الله علیه و آله در پیشگاه الهی مسئلت فرمود تا محبوب‌ترین خلق خدا نزد او حاضر شود و با ایشان از آن طعام تناول فرماید. این نص صریح، همواره در طول تاریخ کلام اسلامی مورد توجه بوده و کهن‌ترین احتجاج تاریخی به آن، توسط خود مولی‌الموحدین علیه‌السلام در ماجرای یوم الشوری به ثبت رسیده است.

آثار علامه

مقدمه محقق در احیاء حدیث طیر از کتاب عبقات الانوار

حدیث شریف طیر همواره ازجمله دلایل اثبات ولایت و امامت حضرت امیر المؤمنین علی علیه السلام قلمداد می‌شده است. گویا کهن‌ترین احتجاج به آن، ازسوی خود امیر المؤمنین علیه السلام است که در میانۀ حدیث شورا آن را یادآور شدند.

اخبار و اطلاعیه‌ها

رئیس و اعضای دبیرخانه کنگره بین‌المللی علامه میرحامدحسین با آیت‌الله مددی دیدار کردند

در دیدار رئیس و اعضای دبیرخانه کنگره بین‌المللی بزرگداشت علامه میرحامدحسین لکهنوی با آیت‌الله سید محمدجواد مددی، گزارشی جامع از احیای ۷۰ جلد از تراث خاندان عبقات، ساماندهی کتابخانه ناصریه، تلخیص سه‌جلدی عبقات‌الانوار و تدوین مجلدات روش‌شناسی ارائه شد. استاد برجسته حوزه علمیه نیز با تمجید از این حرکت عظیم علمی، بر ضرورت گذار از شیوه‌های صرفاً جدلی به رویکردهای تحلیلی، تاریخی و برهانی، ریشه‌یابی انگیزه‌های جرح و تعدیل در تراث اهل‌سنت، تفکیک مصادر طولی و عرضی روایات و اهتمام به عرضه بین‌المللی آثار به زبان عربی در جهان اسلام تأکید فرمود.

اسلایدر

تجلی شکوه مکتب لکهنو در سفرنامه هند صاحب الغدیر

 هدف بنیادین این سفر تاریخی، دستیابی به منابع کهن دست‌اول فریقین و استنساخ اسناد نایاب برای اتمام مجلدات الغدیر و تجهیز کتابخانه امیرالمؤمنین (ع) نجف بود.  نقطه عطف این سفر، حضور یک‌ماهه ایشان در شهر لکهنو، میزبانی و همراهی صمیمانه خاندان عبقات، و شگفتی وصف‌ناپذیر صاحب الغدیر از ذخایر بی‌نظیر «کتابخانه ناصریه» بود؛ رویدادی که پیوند دو کانون بزرگ دفاع از حریم امامت در نجف اشرف و لکهنو را جاودانه ساخت.  

اسلایدر

مقاله: نقد و بررسی تصحیح «حدیث علی مع الحق» از عبقات الأنوار؛ تصحیح و تحقیق یا تصحیف و تحریف

حدیث «علی مع الحق» از موسوعه عبقات الأنوار، بخش مخطوط و تکمیل‌نشده‌ای است که در سال‌های اخیر در دسترس پژوهشگران قرار گرفت. این بخش مجموعه‌ای از فیش‌های نامدوّن و سیاهه‌هایی است که بیشتر توسط کاتبانی ناآشنا با واژگان و اصطلاحات به رشته تحریر درآمده است؛ از این رو متنی درهم‌ریخته و پرغلط از این اثر برجای مانده است. به‌تازگی پاره‌ای از این سیاهه که از نظم و پیوستگی بهتری برخوردار است، توسط مؤسسه‌ای در قم گزینش شده و با طمطراق تصحیح، تحقیق و تعلیق و با وصف «تحقیق علمی کم‌نظیر» چاپ و روانه بازار شده است

پیمایش به بالا