پایان نامه«بررسی جایگاه علامه میرحامد حسین هندی در تاریخ تشیع»

چکیده: علامه میرحامد حسین هندی از علمای بسیار بزرگ شیعه و مولف کتاب‌های کلامی مهمی در زمینه دفاع از حریم تشیع در مقابل هجمه‌های مخالفین، علی الخصوص ردیه شاه عبد العزیز دهلوی بر شیعه با نام تحفه اثنی عشریه است که توانست با نگارش این کتاب‌ها خصوصا کتاب عبقات الانوار فی مناقب ائمه الاطهار اثری ماندگار از خود در تاریخ تشیع بر جای گذارد.

عنوان:

بررسی جایگاه علامه میرحامد حسین هندی در تاریخ تشیع

سطح:

کارشناسی ارشد

مرکز آموزشی:
دانشکده الهیات دانشگاه پیام نور

استاد راهنما:

دکتر اصغر قائدان

استاد مشاور:

دکتر کریم نجفی برزگر

مولف:

احسان قنازاده

کلید واژه:

علامه میرحامد حسین هندی، تاریخ تشیع در هند، عبقات الانوار، لکهنو، آل عبقات

چکیده:

علامه میرحامد حسین هندی از علمای بسیار بزرگ شیعه و مولف کتاب‌های کلامی مهمی در زمینه دفاع از حریم تشیع در مقابل هجمه‌های مخالفین، علی الخصوص ردیه شاه عبد العزیز دهلوی بر شیعه با نام تحفه اثنی عشریه است که توانست با نگارش این کتاب‌ها خصوصا کتاب عبقات الانوار فی مناقب ائمه الاطهار اثری ماندگار از خود در تاریخ تشیع بر جای گذارد.

لکهنو که مرکز حکومت نواب اوده بود در زمان علامه میرحامد حسین از نابسامانی سیاسی، اجتماعی و حتی مذهبی بسیاری رنج میبرد. چرا که ضعف حکومت نواب و به تبع آن افزایش نفوذ استعمار از یک سو و تبلیغات دینی ادیان و مذاهب دیگر و ردیه نویسی‌های آنان علیه تشیع از سویی دیگر شرایطی دشوار را برای شیعیان هند ایجاد کرده بود.

علامه میرحامد حسین در چنین شرایطی کمر به دفاع از حریم اهل بیت بست و به رغم این که کتاب‌های دیگری از سوی علمای شیعه و حتی عالمان خاندان میرحامد حسین در رد بر تحفه شاه عبد العزیز نگاشته شد اما هیچ کدام نتوانست تاثیری این چنین شگرف در جامعه شیعی هند و سایر بلاد اسلامی داشته باشد.

همین حمایت علمی و فکری علامه از شیعیان هند موجب شد که از ایشان نقشی ماندگار در تاریخ تمدن شیعی برجای بماند. خاندان میرحامد حسین هندی نیز خدمات زیادی در جهت نشر معارف شیعی انجام دادند که کتاب عبقات الانوار یکی از آن‌ها محسوب می شود.

بررسی سیره علمی و عملی این عالم بزرگ شیعی و تبیین خدمات خاندان عبقات متواند ضمن تکریم مجاهدت‌های ایشان در جهت دفاع از فکر شیعی، نقش مهمی در جهت الگو سازی علمی اخلاقی برای محققین ایفا کند.

افول تشیع در هند معاصر

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

یادداشت‌ها

بازخوانی «حدیث غدیر» در عبقات الأنوار

در میان نصوص مرتبط با مسئله امامت، حدیث غدیر از جایگاهی ویژه برخوردار است. این حدیث، که با عبارت مشهور «من کنت مولاه فهذا علی مولاه» نقل شده، از جمله روایاتی است که در طول تاریخ، مورد توجه گسترده عالمان مسلمان قرار گرفته است. با این حال، بررسی جامع و روشمند این حدیث، نیازمند تتبعی گسترده در منابع مختلف و تحلیل دقیق سندی و دلالی آن است.

آثار علامه

مقدمه محقق در احیاء حدیث غدیر از عبقات الأنوار

با وجود بحث‌های فراوان پیرامون حدیث غدیر در طول تاریخ، پیش از نگارش عبقات الأنوار نمی‌توان اثری یافت که به طور مفصل به تمام زوایای این حدیث پرداخته و شبهات گوناگون اهل سنت در سند و دلالت آن را پاسخ گفته باشد؛ چه آن‌که تلاش‌های علامه میرحامد حسین هندی محدود به پاسخ‌گویی به اشکالات عبد العزیز دهلوی نبوده، بلکه با ریشه‌شناسی شبهات، عبارات دهلوی را دست‌مایه‌ای برای طرح و نقد بیانات پیشینیان عامه قرار داده و اثری جامع و متقن از خود به جای گذاشته است.

یادداشت‌ها

بازخوانی «منهج آیاتِ» عبقات الأنوار

در میان بخش‌های مختلف عبقات الأنوار، «منهج اول» آن، جایگاهی بنیادین در تبیین مسئله امامت دارد. این بخش که به‌طور رایج با عنوان «آیات» شناخته می‌شود، در نگاه نخست چنین می‌نماید که صرفاً به بررسی آیات دال بر امامت اختصاص دارد؛ اما بررسی دقیق‌تر ساختار عبقات نشان می‌دهد این تلقی، ناتمام و تا حدی نادرست است.

آثار علامه

مقدمه محقق در احیاء بخش آیات از عبقات الأنوار

کتاب پیش رو تحقیق و تصحیح این اثر سترگ است. در این تصحیح تلاش شده، تا حدّ امکان، آن دقّت و حوصله و کوششی که سزاوارِ تصحیح و تحقیق طرفه‌­اثری چون عبقات است، دریغ نگردد، و مساعی علّامۀ مجاهد جناب میر حامد حسین در تألیف این کتاب با ارائۀ متنی مصحّح و استوار پاس داشته شود.

از این روی تلاش شده متن نهایی به گونه‌­ای منقّح و مصحّح و محقّق باشد که مخاطب عبقات میان منهج اوّلِ آن که دو نسخۀ موجودش مخطوط است و منهج ثانی که نسخ موجودش مطبوع و پاکیزه است، تفاوتی احساس نکند.

پیمایش به بالا