گزارشی از وضعیت احیای کتاب «ذوالفقار»

احیای دبیرخانه کنگره در راستای احیای آثار خاندان عبقات، اقدام به جمع آوری کلیه آثار بر جای مانده از این خاندان اعم از نسخ خطی، کتب و فیش‌ها نموده و آنها را در دست تحقیق و تصحیح قرار داده تا جهت چاپ و رونمایی در کنگره علامه میرحامدحسین لکهنوی، آماده ارائه گردند.

آنچه در ادامه می‌آید گزارشی است از روند احیای کتاب «ذوالفقار» به روایت مسئول احیای دبیرخانه کنگره، حجت الاسلام و المسلمین مهدی اسفندیاری.

کتاب «ذوالفقار» از تالیفات علامه سید دلدار علی بن سید محمد معین نقوی نصیرآبادی، معروف به غفرانمآب م 1166-1235 ق است که در رد باب دوازدهم تحفه اثنی عشریه یعنی در بحث تولی و تبری نگاشته و مشتمل بر مقدمات عشره یک تتمه است .

کتاب «ذوالفقار» در 1 جلد و به زبان فارسی نگاشته شده و هم اکنون از این اثر 4 نسخه خطی موجود است. از میان نسخ خطی، نسخه اول نسخه‌ای است که در بخش نسخ خطی کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی با شماره بازیابی 1016 نگهداری می‌شود. این نسخه به خط کاتب میرزا علی بن میرزا محمد تقی خان در تاریخ سوم شوال سال 1210 ق نوشته شده و دارای حاشیه‌های متعددی است. نسخه مذکور، کامل بوده و مشتمل بر 114 ورق است

نسخه دوم: این نسخه نیز در بخش نسخ خطی کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی قم و با شماره بازیابی 722 موجود می‌باشد. این نسخه در زمان حیات مولف در تاریخ سوم رجب المرجب 1219 ق و به خط کاتب نگاشته شده و کامل می‌باشد. تعداد اوراق آن نیز 199 ورق است

نسخه سوم: این نسخه که از متملکات محمد علی خان و به خط کاتب است کامل بوده و مشتمل بر 141 ورق است و در بخش نسخ خطی کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی با شماره بازیابی 2095 نگهداری می‌شود

نسخه چهارم: این نسخه نیز در بخش نسخ خطی کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی قم و با شماره بازیابی 2444 موجود و مشتمل بر 95 ورق است که در تاریخ هفتم جمادی الاولی 1267 ق به خط کاتب وارث علی رضوی کتابت شده.

تحقیق این کتاب اعم از مقابله نسخه‌ها، تخریج منابع و ویرایش فنی و محتوایی آن در احیای دبیرخانه کنگره قم به اتمام رسیده و پس از صفحه آرایی و فهرست‌نویسی جهت چاپ و نشر به واحد انتشارات بنیاد بین المللی امامت، تحویل خواهد گردید. امید است این کتاب همزمان با برگزاری کنگره علامه میرحامدحسین همراه با دیگر آثار علامه رونمایی گردد.

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

یادداشت‌ها

بازخوانی «حدیث غدیر» در عبقات الأنوار

در میان نصوص مرتبط با مسئله امامت، حدیث غدیر از جایگاهی ویژه برخوردار است. این حدیث، که با عبارت مشهور «من کنت مولاه فهذا علی مولاه» نقل شده، از جمله روایاتی است که در طول تاریخ، مورد توجه گسترده عالمان مسلمان قرار گرفته است. با این حال، بررسی جامع و روشمند این حدیث، نیازمند تتبعی گسترده در منابع مختلف و تحلیل دقیق سندی و دلالی آن است.

آثار علامه

مقدمه محقق در احیاء حدیث غدیر از عبقات الأنوار

با وجود بحث‌های فراوان پیرامون حدیث غدیر در طول تاریخ، پیش از نگارش عبقات الأنوار نمی‌توان اثری یافت که به طور مفصل به تمام زوایای این حدیث پرداخته و شبهات گوناگون اهل سنت در سند و دلالت آن را پاسخ گفته باشد؛ چه آن‌که تلاش‌های علامه میرحامد حسین هندی محدود به پاسخ‌گویی به اشکالات عبد العزیز دهلوی نبوده، بلکه با ریشه‌شناسی شبهات، عبارات دهلوی را دست‌مایه‌ای برای طرح و نقد بیانات پیشینیان عامه قرار داده و اثری جامع و متقن از خود به جای گذاشته است.

یادداشت‌ها

بازخوانی «منهج آیاتِ» عبقات الأنوار

در میان بخش‌های مختلف عبقات الأنوار، «منهج اول» آن، جایگاهی بنیادین در تبیین مسئله امامت دارد. این بخش که به‌طور رایج با عنوان «آیات» شناخته می‌شود، در نگاه نخست چنین می‌نماید که صرفاً به بررسی آیات دال بر امامت اختصاص دارد؛ اما بررسی دقیق‌تر ساختار عبقات نشان می‌دهد این تلقی، ناتمام و تا حدی نادرست است.

آثار علامه

مقدمه محقق در احیاء بخش آیات از عبقات الأنوار

کتاب پیش رو تحقیق و تصحیح این اثر سترگ است. در این تصحیح تلاش شده، تا حدّ امکان، آن دقّت و حوصله و کوششی که سزاوارِ تصحیح و تحقیق طرفه‌­اثری چون عبقات است، دریغ نگردد، و مساعی علّامۀ مجاهد جناب میر حامد حسین در تألیف این کتاب با ارائۀ متنی مصحّح و استوار پاس داشته شود.

از این روی تلاش شده متن نهایی به گونه‌­ای منقّح و مصحّح و محقّق باشد که مخاطب عبقات میان منهج اوّلِ آن که دو نسخۀ موجودش مخطوط است و منهج ثانی که نسخ موجودش مطبوع و پاکیزه است، تفاوتی احساس نکند.

پیمایش به بالا