نگاهی بر عبقات با ديدگان میرزای شیرازی

چکیده: آيت‌الله سیدمیرزا محمدحسن شیرازى، در شهر شیراز متولد شد. وى فقیهى خردمند، دورنگر، داراى حافظه قوى، نکته‏‌سنج، ژرف‌‏اندیش و گشاده‏‌رو بود، ذکاوت و فراست شگفتى داشت و در زمان خویش، مرجعیت عام یافت و شهرت و آوازه‏‌اش به همه‏ جا پیچید (فتواى وى در تحریم تنباکو ـ در زمان ناصرالدین شاه ـ بر سر زبانهاست).

آيت‌الله سیدمیرزا محمدحسن شیرازى، در شهر شیراز متولد شد. وى فقیهى خردمند، دورنگر، داراى حافظه قوى، نکته‏‌سنج، ژرف‌‏اندیش و گشاده‏‌رو بود، ذکاوت و فراست شگفتى داشت و در زمان خویش، مرجعیت عام یافت و شهرت و آوازه‏‌اش به همه‏ جا پیچید (فتواى وى در تحریم تنباکو ـ در زمان ناصرالدین شاه ـ بر سر زبانهاست).

در زمان وى، عالمان بزرگى همچون: سیدمحمد طه نجف، سیدحسین کوه‏کمرى، آخوند خراسانى، سیدمحمد کاظم یزدى و… مى‏‌زیستند، لیکن اکثر مردم از میرزاى شیرازى تقلید مى‌‏کردند. وى(بنابر حدیث معروف) از مجددان قرن سیزدهم به شمار مى‌‏آید.

میرزاى شیرازى در تقریظ بر عبقات، مى‌‏نگارد:

صاحب فضل سرشار، قدر و منزلت بزرگ، نویسنده توانا، خوش بیان، بى‌‏نظیر، مولوى سیدحامدحسین؛ خدا در دنیا و آخرت، او را تأیید کند و با نشر فضایل او، انفاسش را مُعطر سازد….
مطالب ارجمندى دیدم که بوى خوشِ تحقیقات آن بر هر عطرى مى‌‏چربد، عباراتِ وافى‌‏اش دلیل مهارت و چیره‌‏دستى نویسنده آن است و اشاراتِ شافى‌‏اش، محل عبرت و پند. چگونه چنین نباشد در حالى که از چشمه سارِ اَفکارِ زلال بیرون تراوید و از خلاصه اخلاص پدید آمد. کتاب باید این‏گونه باشد و مؤلف این چنین، وگرنه کتاب و مؤلفى مباد.

علم نورى است که خدا در قلب هر یک از بندگانِ برگزیده‏‌اش که بخواهد مى‏‌افکند.

در حقیقت، با کمال افتخار به خود مى‏‌بالم و از دوام عزم و نهایت دوراندیشى و ثبات قدم و صرف همّت‏ها در اثبات حقانیت اهل بیت رسالت با روشن‏ترین گفتار، رشک مى‌‏برم.
این امر، نعمتى بزرگ و موهبتى سترگ است، فضل خداست که به هرکس که خواست(و مشیت) او باشد، مى‏‌دهد.
از خدا مى‌‏خواهم تو را بر احیاى دین و حفظ شریعتِ خاتم پیامبران (صلوات خدا بر او و آلش ـ همه‏شان ـ باد) زنده نگه‏دارد.

فَلَیسَ حیاةُ الدین بالسَّیف والْقَنا
فَأَقْلامُ أهلِ العلم أَمْضى مِنَ السَّیفِ

ـ حیات دین [ تنها ] به [ جهاد ] با شمشیر و نیزه نیست، قلم‌‏هاى اهل علم از شمشیر برنده‌‏ترند.
سپاس خداى را که قلم شریفتان اثرگذار و سودمند است و در برابر زبانهاى مخالفان، شمشیرى بُرنده مى‌‏باشد. و این نعمتى است که خدا به آن بر شما منّت نهاد و موهبتى است که ارزانى‏‌تان داشت….

میرزا(ره) در نامه دیگرى به وى مى‌‏نویسد:

رجاء واثق آنکه ـ على الدوام ـ در تشیید قواعد دین حنیف… به برکات امام عصر… موفق و مسدّد باشید… واحد اقدس… گواه است همیشه شکر نعمت وجود شریف را مى‏‌کنم، و به کتُب و مُصَنفاتِ رشیقه آن جناب مستأنسم، و حق زحمات و خدمات آن وجود عزیز را ـ در اسلام ـ نیکو مى‌‏شناسم.
انصافا توان گفت: تاکنون در اسلام(در فن کلام) کتابى به این‏گونه نافع و تمام، تصنیف نشده است. خصوصاً کتاب «عبقات الأنوار» که از حسنات این دهر و غنایم این زمان است.
بر هر مسلم متدین لازم است که در تکمیل عقاید و اصلاح مفاسد خود، به آن کتاب مبارک رجوع نماید…. و هرکس به هر نحو تواند، در نشر و ترویج آنها ـ به اعتقاد احقر ـ باید سعى و کوشش را فروگذاشت ندارد تا چنان که در نظر است اعلاى کلمه حق و اِدحاض باطل شود…

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

اخبار و اطلاعیه‌ها

«عبقات‌الانوار»؛ احیای یک میراث تمدنی و بازتعریف امامت‌پژوهی در عصر معاصر

انتخاب کتاب سترگ «عبقات‌الانوار» اثر ماندگار علامه میر حامد حسین موسوی لکهنوی به‌عنوان برگزیده کتاب سال جمهوری اسلامی ایران، صرفاً یک موفقیت انتشاراتی یا تقدیر نمادین از یک اثر کهن نیست؛ بلکه نشانه‌ای روشن از بازگشت آگاهانه جامعه علمی به یکی از عمیق‌ترین و جریان‌سازترین متون امامت‌پژوهی شیعه است.

پیمایش به بالا