مولانا حامدحسین و برادر ارشدش مولانا اعجازحسین برای زیارت به عربستان و عراق رفتند، مولانا سید حامدحسین نیز مانند برادرش مولانا اعجازحسین به گردآوری کتاب برای پژوهشهای عقیدتی و تاریخی علاقه داشت. او همچنین با بسیاری از علما دیدار و دربارۀ آثارشان با آنان بحث و نسخههای دستنویس بسیار ارزشمندی را تهیه کرد، او پس از بازگشت به لکهنو، کتابخانۀ پدرش را تجدید سازمان و خود را وقف نوشتن دایرةالعمارف عبقاتالأنوار فی امامة الائمة الاطهار کرد.
میرحامد حسین، اثر محمدرضا حکیمی، معرفی شخصیت علمی و تبیین دوران زندگانی «شیخ مفید» و «میرحامد حسین موسوى نیشابورى هندى» میباشد که به زبان فارسی و در سال 1359ش، نوشته شده است.
شرح مفاهیم کلیدی قرآن، شرح احادیث معروف، زندگینامه چهرههای شناختهشده اسلام و تشیع، اصطلاحات عرفانی و معرفی رجال و حوادث تاریخی مهم شیعی، از جمله موضوعات این دایرة المعارف است.
بی شک کتاب عبقاتالأنوار، اثر علامه شهیر میر حامدحسین لکهنوی، به عنوان ردی های قویم بر بخشهایی زیادی از فصل امامت کتاب تحفۀ اثنی عشریه، یکی از آثار ارزشمند کلامی در حوزه امامت پژوهی به شمار می رود و حاوی مطالب ارزشمندی است که پیگیری نظام حاکم بر احتجاجات و استدلالهای آن، راهگشای محققین در این حوزه خواهد بود.
علامه میرحامدحسین، که از عالمان شیعی است، مفاد حدیث غدیر را در کتاب عبقاتالأنوارفي امامة الائمة الاطهار تبیین کرده و دلایل متعددی برای اثبات دیدگاه شیعه اقامه کرده است. این پژوهش بر آن است تا با رویکرد توصیفی-تطبیقی-تحلیلی، دلایل علامه را بازشناسی کرده و شیوه استخراج این ادلّه را واکاوی کند.
ميرحامد حسين عليرغم بهره مندی از فضای مناسب
حكومتی، در ارتباط با حكومت زمانه عزلت گزيد؛ اما در برابر استعمار، با اتكا بر توليدات
داخلی و در ارتباط با ديگر مذاهب اسلامی، با اتخاذ وحدت عملكردی، به رفتار سياسی خود
چهرهی ويژه ای بخشيد. بررسی “اقدامات كلامی-سياسی وی در پاسخ به بحران های معرفتی
جامعهی دينی” و “تبيين نظام سياسی امامت” موضوع اين نوشته بوده و مسألهی اصلی ما در
نوشتار حاضر، تحليل شكل گيری مبانی انديشهی سياسی و استخراج آرای سياسی از آثار
موجود نامبرده خواهد بود.
این مقاله تلخیص و بازنویسی یکی از مباحث میر حامدحسین نیشابوری لکهنوی از کتاب استقصاء الإفحام اوست که در آن، احادیث بداء و طینت را در منابع اهل تسنن نشان داده است. وی با استناد به منابع تسنن، به آن گروه از دانشمندان اهل تسنن که این گروه احادیث را ویژۀ شیعه میدانند، جواب داده است. میر حامدحسین، کتاب یاد شده را در پاسخ به مطالب حیدر فیضآبادی دانشمند سنّی قرن سیزدهم نوشته است.
منابع چاپی
ابن اثیر، مبارک بن محمد، جامع الاصول، بیروت: دار الفکر، 1403ق.
ابن حنبل، احمد، المسند، بیروت: دار احیاء التراث العربی، 1414ق.
…
