دانشنامه جهان اسلام – مدخل«شاه عبدالعزیز دهلوی»
شاه عبدالعزیز دهلوی، عالم، مفسر و محدث تأثیرگذار هندی در قرن دوازدهم و سیزدهم. عبدالعزیز فرزند نخستِ شاه ولیالله دهلوی از همسر دوم او بود. او در 25 رمضان 1159 (11 اکتبر 1746) در دهلی به دنیا آمد.
شاه عبدالعزیز دهلوی، عالم، مفسر و محدث تأثیرگذار هندی در قرن دوازدهم و سیزدهم. عبدالعزیز فرزند نخستِ شاه ولیالله دهلوی از همسر دوم او بود. او در 25 رمضان 1159 (11 اکتبر 1746) در دهلی به دنیا آمد.
کتابی به فارسی در رد آرای شیعیان از شاه عبدالعزیز با نام مستعار و تاریخی غلام حلیم بن قطب الدین احمد بن ابوالفیض دهلوی. مولف این کتاب را در 1204ق تالیف کرد و در آن از دید حنفیان به رد آرای شیعیان پرداخته است. تحفة اثنی عشریه در دوازده باب و یک خاتمه تدوین شده و باب ها نیز به فصل هایی چند بخش شده است.
موقعی که میرحامدحسین از دنیا رفت یکی از مردان صالح و نیکوکار در عالم خواب دید که قیامت برپا شده و پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله بر فراز منبری قرار گرفته و میرحامدحسین بر یک پله پایینتر از رسول خدا جلوس کرده ملائکه مردم گناهکار را میآوردند و پیغمبر خدا صلی الله علیه و آله به حساب آنان رسیدهگی میکرد و میرحامدحسین نزد پیغمبر صلی الله علیه و آله برای افراد معصیتکار شفاعت مینمود و آن بزرگوار شفاعت وی را میپذیرفت.
ابن السیّد محمدقلی بن السیّد محمد بن المیر حامد النیشابوری الکنتوری. طبع الی الیوم أزید من اثنی عشر مجلداً من کتابه عبقاتالأنوار فی مناقب الأئمة الأطهار علیه السلام ولیس هو موضوعاً للرجال ولکنه لا یخلو غالباً ورقة منه من ترجمة رجل من العامة أو الخاصة، وذکر تواریخهم وتصانیفهم وجرحهم وتعدیلهم. فهو من الکتب الکلامیة التاریخیة الرجالیة أتی فیه بما لا مزید لأحد من قبله.
میرحامدحسین، در روز پنجم محرم الحرام 1246ق، در شهر میرتهه هند، در بیت علم، تقوا و فضلت زاده شد. نسب وی با 27 واسطه، به امام کاظم موسی بن جعفر علیه السلام میرسید. به هنگام ولادت، نام او را مهدی، کنیهاش را ابوظفر و شهرتش را میرحامدحسین نهادند. این، به خاطر آن بود که پدرش شبی، نیای خود را در خواب دید. وقتی بیدار شد، خبر خوش ولادت فرزندش را شنید و نام جدش را بر او نهاد.
هو السیّد الامیر حامدحسین بن الامیر السیّد محمدعلی بن السیّد محمد بن حامدحسین الموسوی النیشابوری الکنتوری الهندی اللکهنوی من أکابر متکلمی الامامیة وأعاظم علماء الشیعة المتبحرین فی أولیات هذا القرن هو اصغر ولد أبيه الذی توفی 1264[ق] ولد فی لکهنو (1246ق)
صاحب عبقات الانوار سید اجل علامه و فاضل ورع فهّامه حجة الاسلام و المسلمین و ناشر مذهب آبائه الطاهرین جناب میرحامد حسین موسوی هندی است که وجودش از آیات الهیّه و حجج شیعۀ اثنا عشریه بوده.
قال: إن اسمه الأصلي مهدی، ویکنی بــ«أبي الظفر»، ولکنه اشتهر بـ«حامدحسین»، وذلک أنه رأی والده جدَّه المولوي حامدحسین، فانتبه فبشره بولادته، فاشتهر بالاسم المذکور. ثم ساق نسبه إلی أن أنهاه إلی حمزة بن الإمام الهمام أبي إبراهیم موسی الکاظم علیه السلام.
تنها نه در این کتاب بلکه در نامه هایی که از ایشان انتشار یافته نیز مباحث متعددی را در خصوص شیعیان میتوانیم ببینیم بیش از این ایشان چه کاری میتوانست انجام دهد؟ همان طور که قبلا هم بیان شد امام کبیر بدون در نظر گرفتن جایگاه و منزلت خود نزد میرحامد حسین که مجتهد زمان خود درمیان شیعیان بود حضور پیدا کرد.