احیاگر فرهنگ و تمدن شیعه در شبه قاره

یادداشت مناسبتی

نوزدهم رجب المرجب، مصادف است با سالروز درگذشت عالمی نستوه از تبار مدافعان حریم ولایت و امامت امیرالمؤمنین علی علیه السلام.

اندیشمندی نامدار که صاحب جواهر، مرحوم شیخ محمدحسن نجفی قدّس سرّه، در سرآغاز نامه هایش وی را با این تعابیر توصیف می‌کند:

«علامه فائق و کتاب الله ناطق، خاتم المجتهدین، حجة الله علی العالمین، آیت‌الله‌العظمی… ».

مجدّد الشریعة، آیت الله العظمی سیّد دلدار‌علی نقوی مشهور به غفرانمآب ، نام آشنای امامت پژوهان و علاقه‌مندان علوم معقول و منقول، زاده‌ سال ۱۱۶۶ق در قریه نصیرآباد هند، خوشه چین خرمن دانش از محضر بزرگانی چون علامه وحید بهبهانی، میرزامهدی شهرستانی، سيّد علی طباطبائی حائری صاحب ریاض، علامه بحرالعلوم سيّد محمّدمهدی طباطبائی نجفی و کاشف الغطاء تا نیل به درجات عالیه علم و رسیدن به اجتهاد است.

او مؤسس مدرسۀ فقهی-کلامی پر برکت لکهنو و استاد فقیهان و متکلمانی بزرگ در آن دیار بود.

کتابهایی چون« إثارة الأحزان فی مصائب سید شباب اهل الجنان؛ اساس‌الاصول در ردّ فوائد ملا محمدامین استرآبادی؛

منتهی الافکار در اصول فقه، مرآة العقول ملقّب به عماد الاسلام در علم کلام، الشهاب الثاقب در رد صوفیه و چندین اثر در نقد تحفه إثناعشریه، چون الصوارم الالهیات و خاتمته در رد باب پنجم، حسام الاسلام و سهام الملام در رد باب ششم، إحیاء السنة و إماتة البدعة بطعن الاسنّة در رد باب هشتم، ذوالفقار در رد باب دوازدهم؛ حاشیه بر شرح هدایه ملاصدرا؛

رسالۀ ذهبیه در حکم ظروف طلا و نقره؛ مسکّن القلوب؛ مواعظ حسنیه» برخی از آثار گوناگون به یادگار مانده از سیددلدارعلی در علوم مختلف دینی از جمله دانش تفسیر، حدیث، کلام، اصول، فقه و …است.

از میان تمام میراث علمی برجای مانده از آن بزرگوار، ردیه‌های وی بر تحفه اثنا عشریه‌ دهلوی و همچنین کتاب کلامی«عماد الاسلام» -که برخی آن را بزرگترین کتاب کلامی شیعه دانسته‌اند- نقش مهمتری در درخشش او داشته است.

وی در نوزدهم ماه رجب سال ۱۲۳۵هجری قمری، در سن ۶۹سالگی چشم از جهان فروبسته و ریاست مدرسۀ لکهنو و زعامت شیعه در آن دیار، به فرزند برومندش علامه سید محمد مشهور به #سلطان_العلماء منتهی گردید.

برگرفته از کتاب: شناخت‌نامه علامه میرحامد حسین(ره)

 

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

یادداشت‌ها

بازخوانی «حدیث غدیر» در عبقات الأنوار

در میان نصوص مرتبط با مسئله امامت، حدیث غدیر از جایگاهی ویژه برخوردار است. این حدیث، که با عبارت مشهور «من کنت مولاه فهذا علی مولاه» نقل شده، از جمله روایاتی است که در طول تاریخ، مورد توجه گسترده عالمان مسلمان قرار گرفته است. با این حال، بررسی جامع و روشمند این حدیث، نیازمند تتبعی گسترده در منابع مختلف و تحلیل دقیق سندی و دلالی آن است.

آثار علامه

مقدمه محقق در احیاء حدیث غدیر از عبقات الأنوار

با وجود بحث‌های فراوان پیرامون حدیث غدیر در طول تاریخ، پیش از نگارش عبقات الأنوار نمی‌توان اثری یافت که به طور مفصل به تمام زوایای این حدیث پرداخته و شبهات گوناگون اهل سنت در سند و دلالت آن را پاسخ گفته باشد؛ چه آن‌که تلاش‌های علامه میرحامد حسین هندی محدود به پاسخ‌گویی به اشکالات عبد العزیز دهلوی نبوده، بلکه با ریشه‌شناسی شبهات، عبارات دهلوی را دست‌مایه‌ای برای طرح و نقد بیانات پیشینیان عامه قرار داده و اثری جامع و متقن از خود به جای گذاشته است.

یادداشت‌ها

بازخوانی «منهج آیاتِ» عبقات الأنوار

در میان بخش‌های مختلف عبقات الأنوار، «منهج اول» آن، جایگاهی بنیادین در تبیین مسئله امامت دارد. این بخش که به‌طور رایج با عنوان «آیات» شناخته می‌شود، در نگاه نخست چنین می‌نماید که صرفاً به بررسی آیات دال بر امامت اختصاص دارد؛ اما بررسی دقیق‌تر ساختار عبقات نشان می‌دهد این تلقی، ناتمام و تا حدی نادرست است.

آثار علامه

مقدمه محقق در احیاء بخش آیات از عبقات الأنوار

کتاب پیش رو تحقیق و تصحیح این اثر سترگ است. در این تصحیح تلاش شده، تا حدّ امکان، آن دقّت و حوصله و کوششی که سزاوارِ تصحیح و تحقیق طرفه‌­اثری چون عبقات است، دریغ نگردد، و مساعی علّامۀ مجاهد جناب میر حامد حسین در تألیف این کتاب با ارائۀ متنی مصحّح و استوار پاس داشته شود.

از این روی تلاش شده متن نهایی به گونه‌­ای منقّح و مصحّح و محقّق باشد که مخاطب عبقات میان منهج اوّلِ آن که دو نسخۀ موجودش مخطوط است و منهج ثانی که نسخ موجودش مطبوع و پاکیزه است، تفاوتی احساس نکند.

پیمایش به بالا