گزارشی از روند احیاء کتاب «الصوارم الالهیات» در واحد احیاء تراث

احیای دبیرخانه کنگره در راستای احیای آثار خاندان عبقات، اقدام به جمع آوری کلیه آثار بر جای مانده از این خاندان اعم از نسخ خطی، کتب و فیش‌ها نموده و آنها را در دست تحقیق و تصحیح قرار داده تا جهت چاپ و رونمایی در کنگره علامه میرحامدحسین لکهنوی، آماده ارائه به محققان و پژوهشگران گردند.

آنچه در ادامه می‌آید گزارشی است از روند احیای کتاب «الصوارم الالهیات» به روایت مسئول احیای دبیرخانه کنگره، حجت الاسلام و المسلمین مهدی اسفندیاری.

کتاب «الصوارم الالهیات» از تالیفات علامه سید دلدار علی بن سید محمد معین نقوی نصیرآبادی، معروف به غفرانمآب م 1166-1235 ق است که در نقض باب پنجم «مباحث الهیات» از دوازده باب کتاب «تحفه اثنی عشریه» اثر شاه عبدالعزیز دهلوی تالیف گردیده است. خاتمه این کتاب با عنوان «خاتمة الصوارم الالهیة» نیز مانند خود «صوارم» به زبان فارسی تالیف شده که موضوع آن حول مباحث اثبات امامت می‌باشد.

کتاب «الصوارم الالهیات» در 2 جلد و به زبان فارسی نگاشته شده است. از این اثر 6 نسخه خطی به دست آمده که در بانک تصاویر نسخ خطی بنیاد فرهنگی امامت موجود است.

نسخه اول: نسخه‌ای است که تنها مشتمل بر کتاب «صوارم» بوده و در بخش نسخ خطی کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی با شماره بازیابی 3545 نگهداری می‌شود. نام کاتب و تاریخ کتابت این نسخه مشخص نیست. این نسخه مشتمل بر 197 ورق می‎باشد.

نسخه دوم: این نسخه که تصویر آن در مجمع ذخائر اسلامی (اشکوری) نگهداری می‌شود، مشتمل بر 643 صفحه است که دربردارنده «کتاب الصوارم الالهیات» و «کتاب حسام الاسلام و سهام الملام»، در رد باب سوم تحفه، مباحث نبوت» می‌باشد. کتابت این نسخه که نام کاتبش ذکر  نشده، در ذی الحجه سال1236ق به اتمام رسیده است.

نسخه سوم: این نسخه که مشتمل بر «صوارم و خاتمه آن» می‌باشد از مجموعه نسخ کتابخانه علامه ممتاز العلماء به دست آمده است. در ابتدای این نسخه مهری از جناب ممتاز العلماء به چشم می‌خورد. این نسخه در سال 1263ق توسط حاج ابومحمد بن حاج ملا محمد ابراهیم سبزواری کتابت شده و در ابتدای آن فهرستی اجمالی وجود دارد. تعداد اوراق این نسخه 240 ورق است.

نسخه چهارم: این نسخه تنها مشتمل بر «خاتمه صوارم» است و از نسخ مربوط به کتابخانه ممتاز العلماء می‌باشد که ابتدای آن ممهور به مهر ایشان است. در ابتدای این نسخه‌ی 115ورقی چنین نوشته شده: «هذا خاتمة صوارم الالهیات من المستکسبات و المتملکات للعبد …».

نسخه پنجم: این نسخه مشتمل بر «کتاب صوارم و خاتمه آن» بوده و توسط مسئول محترم مرکز میکروفیلم نور در اختیار بنیاد فرهنگی امامت قرار گرفته است. کاتب این نسخه که جناب ابراهیم حسین حسینی نقوی اله آبادی است که آن را در 12 ذی الحجه 1267ق کتابت کرده. این نسخه مشتمل بر 151 ورق بوده و کامل است.

نسخه ششم: این نسخه که تنها مشتمل بر «خاتمه صوارم» است در حدود 150 ورق بوده و از مرکز میکروفیلم نور در لکهنو تهیه شده است. تمام صفحات این نسخه کامل ناخوانا بوده و تصویربرداری بسیار ضعیف و بی‌کیفیتی از آن شده است.

تحقیق این کتاب اعم از مقابله نسخه‌ها، تخریج منابع و ویرایش فنی و محتوایی آن در گروه احیای دبیرخانه کنگره قم به اتمام رسیده و پس از صفحه آرائی و فهرست‌نویسی جهت چاپ و نشر به واحد انتشارات بنیاد بین المللی امامت، تحویل خواهد گردید.

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

یادداشت‌ها

بازخوانی و معرفی دوره ۴ جلدی «حدیث طیر» از موسوعه عبقات الأنوار

حدیث شریف طیر از درخشان‌ترین و متقن‌ترین اسناد نبوی در اثبات ولایت و افضلیت حضرت امیرالمؤمنین علی بن ابی‌طالب علیه‌السلام به شمار می‌رود؛ حدیثی که پیامبر اکرم صلی‌الله علیه و آله در پیشگاه الهی مسئلت فرمود تا محبوب‌ترین خلق خدا نزد او حاضر شود و با ایشان از آن طعام تناول فرماید. این نص صریح، همواره در طول تاریخ کلام اسلامی مورد توجه بوده و کهن‌ترین احتجاج تاریخی به آن، توسط خود مولی‌الموحدین علیه‌السلام در ماجرای یوم الشوری به ثبت رسیده است.

آثار علامه

مقدمه محقق در احیاء حدیث طیر از کتاب عبقات الانوار

حدیث شریف طیر همواره ازجمله دلایل اثبات ولایت و امامت حضرت امیر المؤمنین علی علیه السلام قلمداد می‌شده است. گویا کهن‌ترین احتجاج به آن، ازسوی خود امیر المؤمنین علیه السلام است که در میانۀ حدیث شورا آن را یادآور شدند.

اخبار و اطلاعیه‌ها

رئیس و اعضای دبیرخانه کنگره بین‌المللی علامه میرحامدحسین با آیت‌الله مددی دیدار کردند

در دیدار رئیس و اعضای دبیرخانه کنگره بین‌المللی بزرگداشت علامه میرحامدحسین لکهنوی با آیت‌الله سید محمدجواد مددی، گزارشی جامع از احیای ۷۰ جلد از تراث خاندان عبقات، ساماندهی کتابخانه ناصریه، تلخیص سه‌جلدی عبقات‌الانوار و تدوین مجلدات روش‌شناسی ارائه شد. استاد برجسته حوزه علمیه نیز با تمجید از این حرکت عظیم علمی، بر ضرورت گذار از شیوه‌های صرفاً جدلی به رویکردهای تحلیلی، تاریخی و برهانی، ریشه‌یابی انگیزه‌های جرح و تعدیل در تراث اهل‌سنت، تفکیک مصادر طولی و عرضی روایات و اهتمام به عرضه بین‌المللی آثار به زبان عربی در جهان اسلام تأکید فرمود.

اسلایدر

تجلی شکوه مکتب لکهنو در سفرنامه هند صاحب الغدیر

 هدف بنیادین این سفر تاریخی، دستیابی به منابع کهن دست‌اول فریقین و استنساخ اسناد نایاب برای اتمام مجلدات الغدیر و تجهیز کتابخانه امیرالمؤمنین (ع) نجف بود.  نقطه عطف این سفر، حضور یک‌ماهه ایشان در شهر لکهنو، میزبانی و همراهی صمیمانه خاندان عبقات، و شگفتی وصف‌ناپذیر صاحب الغدیر از ذخایر بی‌نظیر «کتابخانه ناصریه» بود؛ رویدادی که پیوند دو کانون بزرگ دفاع از حریم امامت در نجف اشرف و لکهنو را جاودانه ساخت.  

اسلایدر

مقاله: نقد و بررسی تصحیح «حدیث علی مع الحق» از عبقات الأنوار؛ تصحیح و تحقیق یا تصحیف و تحریف

حدیث «علی مع الحق» از موسوعه عبقات الأنوار، بخش مخطوط و تکمیل‌نشده‌ای است که در سال‌های اخیر در دسترس پژوهشگران قرار گرفت. این بخش مجموعه‌ای از فیش‌های نامدوّن و سیاهه‌هایی است که بیشتر توسط کاتبانی ناآشنا با واژگان و اصطلاحات به رشته تحریر درآمده است؛ از این رو متنی درهم‌ریخته و پرغلط از این اثر برجای مانده است. به‌تازگی پاره‌ای از این سیاهه که از نظم و پیوستگی بهتری برخوردار است، توسط مؤسسه‌ای در قم گزینش شده و با طمطراق تصحیح، تحقیق و تعلیق و با وصف «تحقیق علمی کم‌نظیر» چاپ و روانه بازار شده است

پیمایش به بالا