تصویر عزاداری در حسینیه آصفی درلکهنو

اثرات غم عزای کربلا و اسارت خاندان اهل‌بیت «علیهم السلام»

چکیده: علّامه میر حامد حسین رحمه الله در کتاب شریف و کم نظیر "عبقات الأنوار" در ذیل بحثی، نقل قولی از شعبی آورده است که دلالت دارد بعد از فاجعه کربلا، یاران پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم يا منزوی شدند، یا به کوه و بیابان زدند، زیرا باورشان نمی‌شد این همه جنایات نسبت به خاندان پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم را امتی انجام دهد که خود را منتسب به دین جدّش می‌دانند.

علّامه میرحامد حسین رحمه الله در کتاب شریف و کم نظیر “عبقات الأنوار” در ذیل بحثی، نقل قولی از شعبی آورده است که دلالت دارد بعد از فاجعه کربلا، یاران پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم يا منزوی شدند، یا به کوه و بیابان زدند، زیرا باورشان نمی‌شد این همه جنایات نسبت به خاندان پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم را امتی انجام دهد که خود را منتسب به دین جدّش می‌دانند.

شعبی کسی است که ذهبی – رجال‌شناس معروف اهل تسنن – او را با عنوان “الامام، علامة العصر” یاد کرده است.

«شهاب الدین دولت آبادی مشهور به ملک العلماء در کتاب هدایة السعداء نوشته: امام شعبی گفت: که از نقل مصطفی پنجاه سال برآمده، چند نفر پیر معمور مانده‌اند، و از آن تاریخ که در کربلا با حسین بن علی و دیگر فرزندانش، یزیدیان آن چنان حادثه کردند و زار زار کشتند، و آنانکه از اهل‌بیت زنده مانده بودند ایشان را طریق اسیران و بندیان در دمشق آوردند، یاران پیغمبر که زنده بودند، چون این واقعه شنیدند از آن تاریخ باز روی خود به هیچ مسلمانی ننمودند، و ترک جمعه و جماعت و اعیاد کردند، و بعضی درون خانه منزوی گشتند، و بعضی ترک خانه و زن و فرزندان کرده در کوههای دور دست رفتند، و در مصیبت اهل‌بیت مشغول شدند، و ترک مخالطه و سخن گفتن با مردان دادند.

من که شعبی‌ام از بعضی ایشان پرسیدم که شما جمعه و اعیاد و حجّ چرا ترک دادید، و انزوا به کلی اختیار کردید؟ ایشان گفتند: ما روی این چنین امّت که ظاهر کلمه گویند و نماز گزارند، و جگرگوشگان رسول را کُشتند، و بواسطۀ دنیا کفر و نفاق خود مستور دارند، نتوانم دید. از گاهِ آدم الی یومنا هذا آنچه از این امّت آمد از هیچ امّتی نیامده، اگر امّتان پیشین، انبیاء را کشتند اما بر دین ایشان مقرّ نماندند، اما کسی در جهان یاد ندارد، قومی که خود را مسلمان خوانند، به ظاهر کلمه و عمل بر شریعت کنند، ولی جگرگوشگان پیغمبر را زار زار بکُشند، و سرهایی که در کنار مصطفی بوده و پرورده شده آن را بریده و بر نیزه بسته، و دختران و اطفال ایشان را طریق بندیان بردند، اگر محمد رسول اللّه رحمة للعالمین نبودی، از این حادثه هیچ یکی از امّت زنده نماندی، و جمله مسخ و نسخ شدندی، و چنان قهر منزل شدی که هیچ جنبنده در ربع مسکون زنده نماندی.»

منبع:

عبقات الأنوار، ج ٣ ص ص ۲۲۷

 

 

 

واکاوی دلالت حدیث غدیر بر امامت امام علی علیه السلام از دیدگاه علامه میرحامدحسین در کتاب عبقات‌الأنوار

پایان نامه«امامت و افضلیّت حضرت امیرالمؤمنین در حدیث شریف نور با روش علامه میرحامد حسین»

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

یادداشت‌ها

بازخوانی «حدیث غدیر» در عبقات الأنوار

در میان نصوص مرتبط با مسئله امامت، حدیث غدیر از جایگاهی ویژه برخوردار است. این حدیث، که با عبارت مشهور «من کنت مولاه فهذا علی مولاه» نقل شده، از جمله روایاتی است که در طول تاریخ، مورد توجه گسترده عالمان مسلمان قرار گرفته است. با این حال، بررسی جامع و روشمند این حدیث، نیازمند تتبعی گسترده در منابع مختلف و تحلیل دقیق سندی و دلالی آن است.

آثار علامه

مقدمه محقق در احیاء حدیث غدیر از عبقات الأنوار

با وجود بحث‌های فراوان پیرامون حدیث غدیر در طول تاریخ، پیش از نگارش عبقات الأنوار نمی‌توان اثری یافت که به طور مفصل به تمام زوایای این حدیث پرداخته و شبهات گوناگون اهل سنت در سند و دلالت آن را پاسخ گفته باشد؛ چه آن‌که تلاش‌های علامه میرحامد حسین هندی محدود به پاسخ‌گویی به اشکالات عبد العزیز دهلوی نبوده، بلکه با ریشه‌شناسی شبهات، عبارات دهلوی را دست‌مایه‌ای برای طرح و نقد بیانات پیشینیان عامه قرار داده و اثری جامع و متقن از خود به جای گذاشته است.

یادداشت‌ها

بازخوانی «منهج آیاتِ» عبقات الأنوار

در میان بخش‌های مختلف عبقات الأنوار، «منهج اول» آن، جایگاهی بنیادین در تبیین مسئله امامت دارد. این بخش که به‌طور رایج با عنوان «آیات» شناخته می‌شود، در نگاه نخست چنین می‌نماید که صرفاً به بررسی آیات دال بر امامت اختصاص دارد؛ اما بررسی دقیق‌تر ساختار عبقات نشان می‌دهد این تلقی، ناتمام و تا حدی نادرست است.

آثار علامه

مقدمه محقق در احیاء بخش آیات از عبقات الأنوار

کتاب پیش رو تحقیق و تصحیح این اثر سترگ است. در این تصحیح تلاش شده، تا حدّ امکان، آن دقّت و حوصله و کوششی که سزاوارِ تصحیح و تحقیق طرفه‌­اثری چون عبقات است، دریغ نگردد، و مساعی علّامۀ مجاهد جناب میر حامد حسین در تألیف این کتاب با ارائۀ متنی مصحّح و استوار پاس داشته شود.

از این روی تلاش شده متن نهایی به گونه‌­ای منقّح و مصحّح و محقّق باشد که مخاطب عبقات میان منهج اوّلِ آن که دو نسخۀ موجودش مخطوط است و منهج ثانی که نسخ موجودش مطبوع و پاکیزه است، تفاوتی احساس نکند.

پیمایش به بالا